POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło TYLNY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło TYM
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 09.10.2008
*TYŁ rzecz. m
Warianty fonetyczne: *TYŁ, *TEŁ

Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne:
D.tyłu || tełu
B.tył || teł
N.tyłem || tełem
Ms.tyle || tele
»strona przeciwna frontowi, część tylna czego; o kierunku, położeniu: za kim, za czym«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. z tyłu: »od tylnej strony, zza pleców, znieniacka«
troj. w tyle: »za frontem, na tyłach (czego)«
  • – Owe szance wtyle zostawiwszy z armat biią. PasPam 106.
  • – Liczemy piniądze zawarszy się zemną w Sklepiku iednym bardzo cięmnym, o iednym tylko okięnku na Zamku wtyle S. Kazimirza. PasPam 180.
  • – Mielismy ieszcze na przeszkodzie Insulę ALTEN [Alsen] ktora że nąm wtele zostawala dlatego tez nąm nawielkiey była przeszkodzie. PasPam 61v.
troj. tyłem: »tylną częścią ciała«
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. pilnować tyłu: »osłaniać za plecami, strzec odwrotu«
fraz. tył wziąć (sz. zm.): »zaskoczyć tylne straże, zajść od tyłu«
  • – Poczęli nas miesiącem zaiezdzac dla tego że by nąm tył wziąc. PasPam 157.
  • – Iak wzięli teł Chorągwi Woiewody Ruskiego Hetmana koronnego zaraz Chorągiew husarska poczęła uciekać. PasPam 264v.
  • – Chcieli Szwedzi koniecznie teł wziąc Olędrom ale zadnym sposobem niemogli. PasPam 69.
fraz. tył podać: »rozpocząć odwrót, zacząć uciekać«
  • ~ Wszystkim impetem poslismy na nich, bos my widzieli że trzeba było ledwie niewszystkim ginąc gdy bysmy mieli byli teł podać. PasPam 94.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)