POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło NARUSZONY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło NARZEKAĆ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 24.01.2011
*NARUSZYĆ czas. dk

Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne:
lpm3. os.naruszył
lmnmos3. os.naruszyły
lm3. os.naruszą
naruszywszy
1. »uszczknąć czego, pomniejszyć, uszczuplić co«:
2. »uszkodzić, nadpsuć, zniszczyć co«:

*NARUSZONY
im. przym. bier.
Formy gramatyczne:
lpodmiana złożonaM.żnaruszona
B.żnaruszoną
nnaruszone
Ms.żnaruszonej
lmodmiana złożonaM.nmosnaruszone
B.nmosnaruszone
1. »pomniejszony, uszczuplony«:
  • – Tez Prawa [...] nienaruszone miec chcięmy. PasPam 213.
  • – Wywoziłem tedy rzeczy potrosze do Madziarowa Bom iuz był Smogorzow puscił pasierbowi przed Rokiem a pusciłem in eadem Qualitate iakom go odebrał Y trzymał przez lat podobno 17 to iest Grunty dobre wyprawne ktore zastałem był po Aręndarzach bardzo zaszpecone, Budynki dobre Restaurowane Sady poszczepione lassy zapuszczone y nic nienaruszone [...]. PasPam 282v-283.
  • – Chowanski [...] uszedł piechota zas wszystka mało co naruszona oprocz owych kilku set narazie wyciętych została zywcem. PasPam 97-97v.
przen. przenośnie:
  • – Wolna Elekcyia [...] nienaruszone ma zachowanie. PasPam 213
2. »zachwiany, zmienny«:
  • – WMMPana [panu] przy nie naruszoney poczciwosci gdy by zadano zes zdraycą Rzptey [...] quo animo takową przyimował byś kontumelią. PasPam 135v.
3. »zepsuty, zniszczony«:
  • – Iednę [rzeźbę osoby z marmuru] wyrzuciły były prochy całą nienaruszoną na tę stronę ku woysku. PasPam 60v.
  • – [...] Woiewoda Podlaski zostawszy naruszony Apoplexyą mowić iuż był zaniechał, lecz [...] uczynił Testament z wszelką dyspozycyą [...]. GazPol 1736/10, 1 nlb..
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)