POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło PACHNĄCY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło PACHNIĄCY
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 24.03.2016
PACHNĄĆ, *PACHNIEĆ czas. ndk
Słowniki: SXVI (pachnąć), Kn (pachnę), T III (pachnę), L (pachnąć), SWil (pachnąć), SW (pachnąć, pachnieć), SJP (pachnąć, pachnieć) notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
pachnąć
lp1. os.pachnę
3. os.pachnie
lm3. os.pachną
lpm3. os.pachnął
ż3. os.pachnęła
n3. os.pachnęło
pachło
lmnmos3. os.pachnęły
lpż3. os.pachnąć będzie
lpż3. os.-by pachnęło
lmnmos3. os.pachnęłyby
1. »mieć, wydzielać przyjemny zazwyczaj zapach, aromat, woń«:
Rekcja: komu; czym
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. wódka pachniąca:
  • ~ Do tey polewki przyley [...] wodki Rożánney przedniey pachniącey Cynámonowey, oboygá po pułtory kwáterki, konfektu Rożowego, łotow sześć. VadeMed 311-312.
fraz. coś pachnie komuś: »coś nęci kogoś«
  • ~ Wszeci to bardziey pachnie kancellaryia nizeli Woyna. PasPam 114.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • ~ Własne Záięcze łáyno/ ni śmierdzi ni pachnie. RysProv XVI, 8.
przys.
  • (wariant I):
    ~ Nalepiey pachnié/ kto záwszé pięknié pachnié. KnAd 633.
  • (wariant II):
    ~ Nié pięknié pachnié/ kto záwszé pięknié pachnié. KnAd 633.
przys.
  • ~ Piękny kwiaték á nié pachnié/ smáku nié pytay. KnAd 832.
przys.
  • ~ Páńska proźbá zá roskazánie stoi/ ábo roskazániem pachnié. KnAd 820.
2. przen. »przypominać, kojarzyć się, przywodzić na myśl; być zapowiedzią czego«:
Rekcja: czym
#

PACHNIĄCY, PACHNĄCY
im. przym. czyn.
Formy gramatyczne:
lpst. równyM.mpachniący || pachnący
żpachniąca
npachnące || pachniące
D.żpachniącej
npachnącego || pachniącego
C.mpachniącemu
B.mpachniący || pachnący
żpachniącą
N.żpachnącą
Ms.mpachniącym
lpD.mpachniątszego
lpD.mnapachniątszego
lmst. równyM.nmospachniące || pachnące
D.pachniących || pachnących
B.nmospachnące || pachniące
N.pachnącemi || pachniącemi
Ms.pachniących
lmD.napachniątszych
  • – Maiąc w ręku co ślicznie pachnącego by nie wiem jako rozgniewanego i srogiego konia łacniuchno uspokoi i do siebie skłoni. DorHipTur 12.
  • – Obmywszy wodą ciepłą z zioły jakiemi pachnącemi warzoną, wysusz go [stadnika], i prześcieradłem i guniami przykryj [...] nie ruszając go do prace. DorHipTur 41.
  • – Przy wierzchu prącia kwiát chochołáty, ábo kłosowáty. Listu ostrzeyszego y pachniątszégo/ niźli Miętki pospolitey prostey [opis mięty kędzierzawej]. SyrZiel 1135.
  • – Wziąć kwiatkow żołtych [bukwicy]/ y co napachniątszych/ rurki spodnie precz odstrzyznąwszy/ vtłuc ie. SyrZiel 1425.
  • – Wziąwszy Gałbanu co naprzednieyszego y nachędoższego styraku co napachniątszego [...] po łocie. SyrZiel 211.
  • – Tákże ryby do pieczenia bywáią nim nátkáne, iáko Pietruszką ábo Máieranem ábo y innymi pachniącemi ziołámi. SyrZiel 379.
  • – Szum z drzew pachnących Sny czynił łágodne. TasKochGoff 269.
  • – Vyrzeli pyszny ogrod/ w niem [...] Kwiecie bárwiste/ y zioła pachnące. TasKochGoff 399.
  • – Jáko tę pachniącą Anyołom SS. y Bogu Rożą do siebie Bog pościągnął y do Zakonu Dominiká S. wprowádził y między oblubienice swe poczytác raczył. OkolNiebo 80.
  • – Pachniączÿ Olidus. SłowPolŁac 49.
  • – Tej [Liliodorze] fiołki barwiste i pachniące zioła Koronę dla świetnego zgotowały czoła. ZimSRoks 18.
  • – Ślimaki [...] które w sadách przy ziołách pachniących wieszáią się z przypráwámi/ to iest z pieprzem/ solą/ másłem/ rozenkámi zgotowáne/ zdrowe są. HercBan 40.
  • – Jeszcze ma insze rożności [ser] dziurkowáty wielki/ nie ták prędko zwietrzeie/ y rzadki lepszy ániżeli gęsty y zgnieciony/ wdzięcznie pachniący/ ániżeli ktory stárą słoniną trąci/ miernie słony/ ániżeli nie solony. HercBan 44.
  • – "Idźcież szczęśliwi przez wszelkiego boju! Idźcie, a stańcie na porcie w pokoju!' Tak nas pożegnał, a potym wielkiego Wywieść rozkazał wołu rogatego W plecionym wieńcu, który był dokoła Głowy urobion z pachniącego zioła. BorzNaw 93.
  • – Tam mię wspomaga dąb chaoński cieniem [...] I lipa, matka pachniącej patoki. MorszAUtwKuk 158-159.
  • – Z niemym y martwym spráwá/ á spráwá przegráną páchniącá. WojszDiar 236.
  • – Z niemym y martwym spráwá/ á spráwá przegráną páchniącá. WojszDiar 236.
  • – Wdzięczny zápách, y wyborne Sprzęty odkryte wszytkich przytomnych w pokoiu Vweselą, po onym zle pachniącym gnoiu. DamKuligKról 40.
  • – Przyczyná tey choroby iest [...] materya osobliwym sposobem w macicy zkorumpowána lubo samá przez się lubo z przyczyn powierzchownych, iáko z zápachu rzeczy pachniących, Pizmá, Zibetu, Ambry. CompMed 612.
  • – Pierwey bowiem człowiek [...] woni zapáchu lilii [...] A potym sądzi, y zdánie formuie: [...] że pachniąca lilia. BystrzInfCosm F3.
  • – W Chinach tákże znayduią się bez rogow JELENIE, máiące przeciw pępká iákiś guz, ták pachnący, iáko Moschus, lub Zbytek aliás Pizmo. ChmielAteny I 474.
  • – CEDR Drzewo wysoko, prościusieńko, gładko, bez sęków rośnie, záwsze zielone, gory lubiące, twárde, páchnące bardzo, do iáłowcowego podobne Drzewá. ChmielAteny I 538.
  • – Żadne podobno prezerwatywy, żadne pachnące oleyki, żadne posilaiące medycyny do przedłużenia życia nie pomogły. DanOstSwada VI, 7.
Autor: Red.
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)