POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło SKÓLIĆ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło SKÓRKA
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 18.11.2008
SKÓRA rzecz. ż

Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne:
M.skóra
D.skóry
B.skórę
Ms.skórze
Ms.skórach
1. »zewnętrzna powłoka ciała ludzi i zwierząt kręgowych«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. świerzbi kogoś skóra: »ktoś uprzykrzył sobie spokojne, bezpieczne życie, komus chce się wojny«
  • ~ Swierzbiała go skora tęskno go było zpokoiem zachciało mu się Polskiego czosnku. PasPam 52.
fraz. ze skóry kogoś drzeć (sz. zm.): »znęcać się, pastwić się nad kimś; wyzyskiwać kogoś«
  • ~ Moskwa iako w Sciekli [...] Zagnali się Za Owym Chłopcem az w las chcąc go koniecznie dostać bo by Go pewnie Z[s]kury darli za takie Niecnoty. PasPam 104.
  • ~ Pietr S. dla Owieczek Chrystusowych Siła biczow Ucierpiał. A ty Owieczki Chrystusowe drzesz z Skory rozpruszasz niszczysz. PasPam 196v.
fraz. skóry nadstawić: »narazic się dobrowolnie na niebezpieczeństwo, na utratę życia«
  • ~ Niezal y skory szczerze nadstawić kiedy więm że zwycięzywszy będzie za co Plasterek kupic. PasPam 261.
przen. przenośnie:
  • – Chfieldorowi tez chodziło o swoię skorę. PasPam 104v
2. »skóra zdarta ze zwierzęcia i wyprawiona dla celów użytkowych«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. w inszej chodzić skórze:
fraz. Ze skóry łupić (sz. zm.): »grabićkogo, zdzierać z kogo«
  • ~ BIáda nam wielka ná te násze Pány/ Práwie nas łupią z skory iák bárány/ Nigdy z pokoiem człowiek nie vsiędzie/ Chybá co złego przy piwie zábędzie. LamChłop A.
  • ~ O nie ná to cię postánowiono, ábyś poddánych z-skory łupił, w-niwecz obracał, pod pretextem rządu, ciemiężył i martwił, ále żebyś ich karmił, Vt det illis cibum, Zbestwisz poddánych Pánie nász, będą się upomináli chlebá, będą nápieráli ieść? nic to! day iem przedcię, Det illis. MłodzKaz II, 225.
  • ~ Wzbudzi Bog Tyránná iákiego, Fokása iákiego, Rządcę Miástá, ktory z-uboztwá powstał, Aiuvit pauperem de inopia, áż on ubogich poddánych runo, i wełnę, to iest dostátki zbiera, z-skory łupi, substáncyą ich pożera, á oni co? Coram tondente se obmutuit, milczą. MłodzKaz IV, 8.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Głaszcz ty kotowi skorę/ á on ogon w gorę. RysProv IV, 4.
przys.
  • Poki w niey Niedzwiedz chodzi, nie przedaway skory. PotWoj 139.
przys.
  • Szkodaskory przedawac poki Niedzwiedz chodzi. PotWoj 96.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)