POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ŁĄKA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ŁECHCIWO
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 23.02.2016
ŁEB rzecz. m

Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne:
M.łeb
D.łba
C.łbu
B.łeb
Ms.łbie
M.łby
1. »głowa zwierzęcia«:
2. ekspr. »głowa człowieka«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. pospadać na łeb: »spaść głową w dół«
  • ~ Iednych wycięto drudzi potonęli Inszych na gnano na Skałę y tam pospadali tak że na łeb, y z konmi. PasPam 245v.
fraz. na łeb spaść: »spaść głową w dół«
fraz. na łbie utykając: »spiesząc się«
  • ~ Nałbie utykaiąc pobiezeli przeklinaiąc Mazepę. PasPam 143.
  • ~ Iak iuz wyganiano zyzby to ia Marszałkowi tylkom się pokłonił, adrudzy nałbie utykaiąc za drzwi wychodzili. PasPam 201v.
fraz. wziąć po łbu: »być uderzonym w głowę«
fraz. za łeb pójść: »bić się«
fraz. na łbie nautykawszy: »spiesząc się«
  • ~ Nadrapawszy się po owych Lassach na łbie naUtykawszy y do tygodnia drugi niemogł przyść doSiebie. PasPam 239.
3. przen. »peruka«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • (wariant I):
    Kiedy Pánowie zá łeb chodzą/ tedy v poddánych włosy trzeszczą. RysProv VI, 3.
  • (wariant II):
    – Dla ládájákiey przyczynki zá łby chodzicie, ná pojedynki się wywabiacie. GdacPan 91.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)