POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ŁABĘDŹ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ŁACIŃSKI
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2013
ŁACINA rzecz. ż
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
M.łacina
D.łaciny
C.łacinie
B.łacinę
N.łaciną
Ms.łacinie
Etymologia:
łac. latina
»język łaciński; tekst w tym języku«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. umieć po łacinie:
  • ~ Aprzyiechawszt tam iako bym nieumiał połacinie po kazałęm assygnacyią kommissarską. PasPam 63.
troj. podła łacina:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. dać komuś łacinę: »strofować«
  • ~ Dał mu łacinę. v. Strofowánie. Łáiánie. Kn 342.
  • ~ dano mu łacinę aż mu się łeb kurzył. [...] no lui a lavé bien la tête. T III 702.

PO ŁACINIE
»w języku łacińskim«:
  • – Inskrypcyje [...] pisane były po francusku, po łacinie, po grecku na arkach truymfalnych i na bramie św. Marcina, którą bramą miała królowa wjechać do Paryża in summa pompa. SobJakPer 86.
  • Po łacinie Lorica Po polsku Brustwerk albo nadwałek. NarArch 8.
  • – Po kosciołach bywalismy na kazaniach [...] gdyz umyslnie dla nas gotowali się po łacinie y zapraszali na swoie praedykaty. PasPam 56.
  • – Przyiechawszy tam iako bym nieumiał połacinie po kazałęm assygnacyią kommissarską. PasPam 63.
  • – Aprzecię nayczęsciey do mnie połacinie mowią Ze to Polakom lingva Usitata [język zwykły]. PasPam 63v.
  • – Rzekł do nich [pasterzy] ięzykiem Tureckim, pytaiąc coby to było y czyi gay? a oni rozumieiąc że albo po łacinie, albo po Anglicku mówił, odpowiedzieli. TylkStrom 92.
  • – BAZYLISZEK, po Łacinie Basiliscus, Regulus, iest rodzay Wężow osobliwych [...] ktory iadem swoim drzewa suszy, dopieroż rzeczy żyiące, y czuiące, to iest Ludzi, Zwierzęta. ChmielAteny I 497.
  • – BĄK, BABA, po Łacinie Onocrotalus, Truo, ná kształt Łábęcia, ále pyska odmiennego, bo długiego, czerwonego, ná końcu zágiętego Wolę ma iáko sakwę, w ktorą ryby połknione chowa. ChmielAteny I 509.
  • – BARANEC blisko Iwigny nad Morzem Kaspiyskim w Tartarii, DRZEWO po łacinie AGNUS SCYTICUS, że ad instar Baranka rośnie, głowę, nogi, wełne liściem y gałąskami reprezentuiące, obrosłe iak Baranek [...] DRZEWO same naciąwszy, sok krwawy z siebie sączy. ChmielAteny I 538.
  • – MODRZEW Drzewo po Łacinie Latix [...] Onim trzymała Antiqitas że Ognia, nie apprehenduie, [...] exemplo że koło miasta Gezgobii, wieży nie mogł spalić Juliusz Cesarz [...] iż z tego była budowana Drzewa. ChmielAteny I I, 541.
  • – Napisany Instrument po Łacinie y po Grecku kolumnami; Łacinską Kolumne Papiesz [...] Latini Ritus, a Kolumnę Greckim pisaną ięzykiem, podpisał Cesarz Grecki, atramentem Purpurowym. ChmielAteny II 176.
  • – Weźmi, Korżenia żarzyczki (inaczey Benedykt) po łacinie Catyophilata. BeimJelMed 206.
  • po łacinie, adv. Lateinisch. en latin; latin. § dobrze po łacinie mowi, pisze. T III 702.
  • – * po łacińsku vulg. po łacinie, adv. Lateinisch. latin, en latin. T III 702.
Patrz *polszczyzna, *syryjsczyzna.
Autorka: MBM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)