POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ŁASIĆ SIĘ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ŁASKAWIE
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 15.02.2015
ŁASKA rzecz. ż

Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne:
M.łaska
D.łaski
C.łasce
B.łaskę
N.łaską
B.łaski
1. »przychylność«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. łaska pańska:
troj. łaska boska:
troj. łaska królewska:
troj. mieć łaskę u kogoś:
troj. pozyskać łaskę:
  • ~ U krola mozesz sobie pozyskać łaskę, kiedy obaczy zamozesz dobrze Praedikować y multyplikowac iego opustoszenie Panstwa. PasPam 197.
troj. pozbyć łaski:
  • ~ Temu Co udał iuz się ta iego płochość nagrodziła kiedy pozbył łaski naszey y iuz iey nigdy restaurowac niemoze. PasPam 150.
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. z łaski czyjejś: »dzięki komuś«
fraz. z łaski: »darmo«
fraz. z łaski Boga: »zawdzięczając Bogu«
fraz. za łaską (Boga): »zawdzięczając Bogu«
fraz. z łaski bożej: »zawdzięczając Bogu«
  • – Ieszcze z łaski Bozey konia do siędę bez pomocy. PasPam 188.
  • Z łaski Bozey przedałem drozey od nich 40 Złotych wyzey. PasPam 234v.
  • – Po wzięciu kamięnca puscili Tatarowie zagony głęboko alec się im nie poszczęsciło z łaski Bozey. PasPam 236.
  • – Ten Rok z łaski Bozey spokoyny był ale bardzo nie urodzayny y nieplenny a po staremu taniość wielka. PasPam 250.
  • – Zaszedłęm tedy z łaski Bozey dosyc szczęsliwie tak Instantanee [nagle] wy brawszy się po owey chorobie y Głowa mię za łaską iego swiętą niezabolała. PasPam 281.
fraz. z Bożej łaski (król): »zwrot używany w dokumentach wydawanych przez króla«
2. »dowód przychylności«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. dostępować łask: »być wysłuchanym«
  • ~ Ludzie dostępuią Łask y odpustow. PasPam 192.
przen. przenośnie:
  • – Mnie tylko iednego Niewięm z iakiey okazyiey taka Ich Mosciow Potkała łaska że nieprzestaią Saevire [srożyć się] naubogą Substancyią. PasPam 284v
3. »przebaczenie«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. kiedy łaska: »jeśli zechce«
fraz. na łaskę się zdać: »poddać się wyrokowi licząc na przebaczenie«
  • ~ Od stąpiwszy wszystkich Praetensey Swoich na Łaskę się IoKMSCi przez Woiewodztwa pomięnione Woysko Związkowe Całe zdał. PasPam 209v.
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. łaska boża:
troj. podać się na łaskę i niełaskę:
  • ~ Ergeben sich auf Gnad und Ungnade/ podáć się ná Láskę y Niełáskę [...]. ErnHand 239.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • ~ Łáská Boża/ dobre zdrowie/ co lepszego niech kto powie. RysProv VIII, ....
przys.
  • Łaską syt sługa nié będzié. KnAd 428.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)