POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło CĄBER drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło CĄBROWY
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 28.01.2016
CZĄBR I, CZĄBER rzecz. m
Warianty fonetyczne: CĄBR, CZĄBR I, CZĄBER, *CZAMBR
Słowniki: SStp (cząbr, cąbr, szcząbr), Kn (cząbr), T III (cząbr), SJP (cząber) notują
Słowniki: SXVI (?), L (?), SWil (?), SW (?) nie notują
Formy gramatyczne:
M.cząbr || cąbr
cząber
D.cząbru || cąbru
C.cąbrowi
B.czambr
cząber
N.cząbrem || cąbrem
Ms.cąbrze
bot. »roślina przyprawowa i lecznicza; Saturea hortensis«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. cząbr włoski (sz. zm.):
  • – Wziąć Cąbru Włoskiego, ktory też Dzięcieliną zowiemy, Grekowie Thymum, łotow pięć dwádzieścia, Bożegodrzewká czterdzieści. SyrZiel 371.
  • – Wziąć [...] Szmeru Włoskiego/ ktory też Dzięcieliną/ y Cąbrem Włoskim zowiemy/ nasienia Aminkowego/ ábo białego Kopru/ po dwu łotu. SyrZiel 411.
  • – Ten [wyłup] po Dzięcielnicy/ ktorą też Włoskim Cąbrem zowiemy/ wiie się y oplata/ biorąc od niey nazwisko/ moc y siłę. SyrZiel 503.
  • Cząbr Włoski/ vide Dzięcielnicá. Kn 94.
troj. cząbr dziki:
troj. bot. cząbr ogrodny:
  • CAbr dwoy iest/ ogrodny ábo siany/ y wieyski ábo dziki. SyrZiel 505.
  • Cąbr ogrodny iest pospolitym korzeniem wieyskim do zápráwienia potraw/ á zwłasczá ryb. SyrZiel 505.
troj. cząbr siany:
troj. cząbr wiejski:
troj. babi cząber:
Autorka: KS
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 04.11.2014
CZĄBR II rzecz. m
Warianty fonetyczne: CZĄBR II, CĄBER
Słowniki: SXVI (cząbr), T III (cząbr) notują
Słowniki: SStp (?), Kn, L (?), SWil (?), SW (?), SJP (?) nie notują
Formy gramatyczne:
M.cząbr || cąber
B.cząbr
N.cząbrem
Etymologia:
niem. Ziemer, z z g.-niem. Zimbere
»część lędźwiowa, krzyżowa zwierzęcia, grzbiet; comber«:
przen. przenośnie:
  • – Do łysego Herbu Łabędz Widząc Łábędziá w Herbie, myślę: Właśnie iákbym go widział pływáiąc po Wiśle, Bo ták odyma gárdło kiedy Łábęć płynie, Iáko się głowá iego wydęłá w łysinie. Oprocz że Łábęć biały wszytek y z ogonem, Ten mieni czarnem cząbrem, w tyle zostáwionem. Lecz ieśli go ogoli, ábo mu osiwie, Z Herbu: z tyłu y z przodu; Szlachcicem prawdziwie. PotPocz 175
  • – Kto myśliwy á ma. Rącze y mężne chárty nie oszpeci szlámá Nie oszpeci kontuszá, cząbr: czapki zawoiek, Niechay siedzi przy piecu, ospálec y gnoiek. PotPocz 104
Autorka: KS
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)