POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BARANECZEK drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BARANI
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 23.02.2016
BARANEK rzecz. m
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
M.baranek
D.baranka
C.barankowi
B.baranka
Ms.baranku
W.baranku
M.baranki || barankowie
D.baranków
C.barankom
B.baranki || baranków
N.barankami
Ms.barankach
1. »młody baran; jagnię; zwierzę ofiarne w judaizmie Starego i Nowego Testamentu«:
przen. przenośnie:
  • – Odmienia Bog nieprzyiacioły swoie w wielkie przyiacioły: łączy wilki z báránkámi/ lwy y niedźwiedzie z ciołaszkámi. BirkNiedz 61
  • – Do kázálnice Wincentego ś. [...] przypadáli wilcy/ á w báránki pokorne się odmieniáli. BirkOboz 68
  • – A gdy obiad odpráwili/ rzekł JEzus Szymonowi Piotrowi; Szymonie Jonaszow/ miłujesz mię więcey niżeli ci? Rzekł mu; Ták jest PAnie/ ty wiesz że cię miłuję. Rzekł mu; Páś-że báránki moje. BG J 21, 15
  • – Więc po swych Aniołach Poyzry: a kasz ktoremu, niechay Secundantem Będzie: gdzie się baranek biie z Elephantem Rozum wodzowi: serce day Zołnierzom Panie Niech się tych swiętych Krzyzow lękaią Poganie. PotWoj. 155 PotWoj 155
  • – Ożywione ciáła wszytkich zbiorą się ná ow szeroki plac Vallis Iozaphat przy Ierozolimie názwany [...] Gdzie Aniołowie wydzielą bárankow/ od Kozłow/ wybranych/ od potępieńcow. BujnDroga 141
  • – Któż bowiem do rankoru prędszy, na sławę, honor, reputacyją i pogorszenie bliźniego popędliwszy, w zawziętości trwalszy, jeżeli nie ów cichy z powołania swojego ad tonsuras baranek. MałpaCzłow 229
  • – Wziełaś Baranka w swą paszczękę wilczą [o Herodiadzie i świętym Janie Chrzcicielu]. DrużZbiór 208. DrużZbiór 208
2. »mięso z baranka, młoda baranina«:
3. »wyprawiona skóra z sierścią z baranka, jagnięcia; podbicie, czapka, obszycie czapki z tej skóry (skór)«:
4. »o herbie szlacheckim z wyobrażeniem barana; wyobrażenie barana w herbie szlacheckim«:
5. relig. »w religii chrześcijańskiej symbol Chrystusa; sakrament: Ciało i Krew Pańska«:
6. relig. »wyobrażenie baranka jako symbol Chrystusa zmartwychwstałego: wizerunek na chorągwi, w herbie, na medalionie z wosku poświęconym przez papieża; figurka z ciasta lub cukru należąca do poświęcanych potraw wielkanocnych«:
7. »o znaku zodiaku, konstelacji zodiakalnej Baran«:
8. zool. »ptak z rodziny bekasów; Capella gallinago«:
9. »koń o kędzierzawej sierści«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. astrachański baranek:
troj. baranek boży:
Autorka: BR-K
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)