POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło W ROZSYPKĘ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło W ZAMIANĘ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 10.05.2016
*UKRADEKrzecz m, *UKRADKArzecz ż
Słowniki: SXVI (korpus), Kn (pod: ukradkiem), T III (pod: ukradkiem), L (ukradka; XVI-XVIII), SWil (ukradka), SW (ukradek), SJP (ukradek, ukradka) notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
D.ukradku
B.ukradkę
N.ukradkiem
ukradką
Ms.ukradce
M.ukradki
B.ukradki
N.ukradkami
»kradzież«:

UKRADKIEM
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»potajemnie«:
  • – [Nieślubne dziecko] Wychowali się vkradkiem miedzy własnymi; dział z nimi rowny bierze/ do ktorego práwá żadnego nie ma: wyrzucąli go też zá płot tędy/ ábo dádzą na wychowánie ládá komu [...]. BirkNiedz 28.
  • – Vkradkiem/ [...] Furtim [...] v. Kradzieżą/ W dorywczą/ etc Wkradam się. Kn 1183.
  • – Ilekroć na mię moja dziewka cicha Ukradkiem pojrzy, zarazem i wzdycha [...]. MorszAUtwKuk 272.
  • – Liczemy piniadze zawarszy sie zęmną w Sklepiku iednym bardzo cięmnym, o iednym tylko okięnku na Zamku w tyle S. kazimirza. Liczylismy tedy iako ukradkiem prawie. PasPam 180.
  • – Cichusieńko, ukradkiem będę całowała Twe oczka, lecz ostrożnie, bym Ci snu nie brała. HugLacPrag 102.
  • – Noc to ma w Przywileiu, gdy świát mrokiem się ćmi Ze wstydliwe niewiasty zastępuią dziećmi, Chroniąc się Słońcá, rzeczy przyrodzone rzkomo, Vkradkiem odpráwuią, choć wszytkim wiádomo. PotPocz 66.
  • Tandem 11 Februarij pod Zamość z swoią Partią Woyska przyszedł [król szwedzki], gdzie ukradkim [!] niespodziewanym około samey iedenastey godziny przed południem chciał Bramę ubiezec y opanować. DrobTuszInf 63.
  • – [Pompejusz] ukradkiem z Miasta y portu umknowszy, za sprzyianiem ciemney nocy, pogodnego Wiatru y morza spokoynego barzo spiesznie z Brundusium do Macedoniey uchodził. SzołHist 15.
  • – [Turcy] Winá nie piią, chyba ukrádkiem, słoniny nie iedzą, bo to Haram oboie u nich, to iest rzecz niegodziwa. ChmielAteny II 493.
  • – Ukradkiem, *w Ukradki, adv. verstohlner Weise, geschliechen. à la dérobée, en cachette; furtivement, secretement. §wziąć, czynić co ukradkiem. T III 2404.

UKRADKĄ
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»potajemnie«:
  • – Znáć że ono oko było wyimowáne, bo ináczey, [Gorgony] nie mogłyby go były sobie ná przemiány pożyczáć. Znáć y z tąd, że gdy ie iedná drugiey podawáłá, Perseus rękę vkradką podłożywszy, dostáł oká onego. OvOtwWPrzem 177.
  • – Słodow y wywárzyn, áby ze Dworá ná wieś nie wydawano, álbo vkradką nie przedawano, przestrzegáć, y zakázáć trzebá [...]. HaurEk 22.

W UKRADKI
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»potajemnie«:
  • – [Kozacy] więcey się na nasze nie spuszczaiąc datki Co noc niemal, to Turkow, łowili w ukradki. PotWoj 132.
  • – Teraz, mając przed sobą oczywiste świadki, Że wstał z martwych, każe[cie] twierdzić, że w ukradki Wyjęli go uczniowie. PotZmartKuk I 629.
  • – Ukradkiem, *w Ukradki, adv. verstohlner Weise, geschliechen. à la dérobée, en cachette; furtivement, secretement. [...] rodził się w ukradki. er darf seinen Vater nicht nennen. il est du côté gauche; il est comme le loup qu'il n'a vu jamais son pére. T III 2404.
Autorka: RB
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)