POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło WZGLĘDACZ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło WZGŁĄB
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 18.04.2013
WZGLĄD rzecz. m

Najwcześniejsze poświadczenie: 1614
Formy gramatyczne:
M.wzgląd
D.względu
B.wzgląd
N.względem
Ms.względzie
M.względy
B.względy
1. »spojrzenie«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. wyprawić kogoś na względy: »wysłać kogoś na zwiady«
2. »uwzględnianie kogo, czego, uważanie na kogo, na co«:
3. »poważanie«:

WZGLĘDEM
1. »w sprawie czego, ze względu na co; co do czego«:
  • – Konczyli Seym odłozywszy ostatek do kommissyiey w zględem uięcia woyska y obmyslenia zapłaty. PasPam 179.
  • – Zadnych donich praetextow szukać ani do zadnych Sądow z [s]trony pomięnionych domowych Rozruchow y Woyskowych kiedyz kolwiek uczynionych zwiąskow y konfederacey ani względem Sum naich uięcie y rozwiązanie erogowanych, zadnym sposobem do Sądu pociągać nie będzie. PasPam 211v.
2. »w stosunku do«:
  • – Czemu człowiek siwieie á ledwie ktory zwierz? Człowiek względem ciáłá swego ma więcey mozgu niżeli ktory zwierz albo bydlę, ktory má wiele wilgości y flegmy, ktora zá uymą ciepła gniie, y zgniłą dáie materyą włosom, y ták siwizná się rodzi, ále o tym ieszcze niżey. TylkRoz 259.
  • – Cyrkuł Choryzontalny, iest to cyrkuł względem iakiego takiego mieysca ná ktorym zostaie ziemianin, z tegoż mieysca punktu prowadzony, dzielący ziemię ná dwie części, iedno pułsferze gorne, względem punktu Zenith nazwanego, ná ktorym iest ktory ziemianin. BystrzInfGeogr C1v.
3. »z powodu«:
  • – Munsztuk zupełny hiszpański nakształt adziamskiego, [...] tego munsztuka dla kształtu, do stroju adziamskiego używają, względem krotochwil raczej, aniżeli z potrzeby. DorHipTur 158.
  • – Ciż chłopkowie przekładali skargę na chorągiew P. Lanckorunskiego, że mają względem stacjej szkody przez nię fl. 1012. InwPuck 18.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)