POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BIRLET drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BISIOR
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 03.12.2016
BIES rzecz. m
Warianty fonetyczne: BIES, BIS
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
M.bies || bis
D.biesa || bisa
C.biesowi
biesu
B.biesa
N.biesem
Ms.biesie
M.biesi
biesowie
biesy
D.biesów
C.biesom
N.biesami
»diabeł, szatan, zły duch«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. leda bies: »byle kto«
fraz. do biesa I: »wyraża przekleństwo; precz«
fraz. do biesa II: »dużo, wiele«
fraz. u biesa: »wyraża zniecierpliwienie, zdenerwowanie«
fraz. iść do biesa: »iść na marne, marnować (się)«
fraz. toczyć się do biesa: »iść na marne, marnować (się)«
fraz. pójść do biesa: »obrócić na marne, zmarnować (się); stracić«
fraz. do biesa porzucić: »obrócić na marne, zmarnować (się); stracić«
fraz. pożreć do biesa: »zniszczyć całkowicie«
fraz. rozszarpać do biesa: »zniszczyć całkowicie«
fraz. pójść na biesa: »stać sie złym, ulec złym pokusom«
fraz. być u biesa: »stracić życie, umrzeć, zginąć«
fraz. bies nie spał: »zło czyhało na słabości człowieka«
fraz. bies komuś był po czymś: »nic dobrego z tego nie wynikło, to wszystko na nic«
fraz. bies niesie coś: »coś złego dzieje się za przyczyną diabła«
fraz. bies pobierze coś: »coś będzie stracone, zmarnowane«
fraz. niech bies bierze coś: »wyraża pragnienie, aby coś przestało istnieć«
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • – Zkądżeście się też to Panowie Polacy owey przypowiesci náuczyli: Czego bies nie może, przez białągłowę spráwi? nie wiem zkąd! MłodzKaz IV, 96.
przys.
  • – ...sam bies roztrąci sie o Bożą mękę, iáko mowią. WisCzar 74-75.
przys.
  • – Przy Kosciele ma y Bies swo Kapliczke. MikSil 207.
przys.
  • (wariant I):
    Bies pogáná. Vide Nálazł swoy swego. KnAd 24.
  • (wariant II):
    Trafił bies na pogana, sierp na swoje żniwo, Napadło na swój krzemyk, jak mówią, ogniwo; Kiedy się ci dwaj zejdą, na skórze wołowej Nie spisałby ich gadek i trefnej rozmowy. GawBukBar II 130.
przys. od przysł.:
  • – Lecz nalazł Bies Sąsiady, trafił Przenosiny. PotWoj 110.
przen. przenośnie:
  • – Powiem wam jeszcze o szlachetnym biesie, Tak jak nauka rodzicielska niesie... DembowPunktBar II 479
  • – Teraz się pódźmy,przechodźmy po mieście, Jest i tu biesów mało, rzekę, dwieście. Co mówię, dwieście, ilo widzisz ludzi Wielkich i małuch wszystkich ten bies łudzi! DembowPunktBar II 481
  • – Odtąd Krol [Saul] záczął szukáć chytrego sposobu, Jákby zgłádzić DAWIDA, wprowádzić do grobu. [...] Podszepnął bies domowy Saulowi do ucha, Widząc że rády iego rad we wszystkim słucha. O Rado wieczney zdrady, iak często się zdradza, Ze Pan w piekle nárzeka ná Konsyliarzá. DrużZbiór 14-15
Patrz dyjabeł, czart, szatan.
Autorka: DA
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)