POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ZABICIE drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ZABIĆ SIĘ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 08.03.2016
ZABIĆ czas. dk

Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne:
zabić
lpm2. os.zabiłeś
-ś zabił
3. os.zabił
lmmos3. os.zabili
lp1. os.zabiję
lm2. os.zabijecie
3. os.zabiją
lp2. os.zabij
lm2. os.zabijcie
zabito
»pozbawić życia, zamordować; ubić«:
Rekcja: kogo co
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bodaj kogoś zabito:
  • ~ Kurwy, Precz z domu! [...] Dano wam wszytko, bodaj was zabito, I popłacono aż po wczoraj myto, I na rozprawie przy nocnym bankiecie Położono was. MorszAUtwKuk 335.
  • ~ Ustąp że bodey cię zabito. PasPam 244.
  • ~ Mowi te Słowa [...] godzi się to te z brodnie mowic boday was zabito. PasPam 263.
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bodaj mię zabito:
  • ~ [...] jeśli jest gładkość w cenie, Grzeczność, mądrość, urodzenie, Kochać muszę i bodaj mię zabito, Jeśli cię nie kocham, Melito. MorszAUtwKuk 298.
  • ~ [...] boday mię zábito utinam occidar; iák się Páná Bogá boię, ut Deum timeo [...] WojnaInst 109-110.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Kto się chce mieć dobrze ná dzień/ niech sobie gęś zárznie/ kto ná tydzień/ niech wieprzá zákole/ kto ná miesiąc/ niech wołu zábiie/ kto ná cáły rok/ niech żonę poymie/ á kto do śmierci/ niech Xiędzem zostánie. RysProv VII, 5.

ZABITY
im. przym. bier.
Formy gramatyczne:
lpodmiana złożonaM.mzabity
D.mzabitego
lmodmiana złożonaD.zabitych
B.moszabitych
»pozbawiony życia«:
  • – 3000 Strzelcow razęm ognia dali apostaręmu tylko ieden Towarzysz zabity a Czeladzi Czterech. PasPam 107.
  • – Na płotach złapano kilku postrzeloni zostali y zabitych dwoch. PasPam 157v.
  • – Niewiedziano tedy kto tam znaszych zginął ale się tylko dorozumiewano kiedy ani zywego ani zabitego nieznaleziono. PasPam 61.

*ZABITY
w funkcji rzeczownika
Formy gramatyczne:
»ten, kto został pozbawiony życia«:
  • – Olędrowie tez Niebozęta dziury w Okrętach łatali zabitych wywozili chowali. PasPam 69v.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)