POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BUNCZUK drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BUNTOWAĆ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 22.04.2013
BUNT rzecz. m
Warianty fonetyczne: BUNT, *BONT
Słowniki: SXVI, Kn, T III, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
M.bunt
D.buntu
B.bunt
N.buntem
Ms.buncie
M.bonty || bunty
D.bontów || buntów
B.bunty || bonty
N.buntami || bontami
Ms.buntach
Etymologia:
niem. Bund
1. »wystąpienie przeciw ustalonemu prawu, porządkowi, władzy, rozruchy, zamieszki, spisek, sprzysiężenie, rokosz; związek wojskowy, konfederacja«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. tumult i bunt (sz. zm.):
  • – Widzicie te Rokosze/ te zdrády/ te zbrodnie przeciwko máiestatom Krolewskim/ te bunty/ y tumulty w Krolestwách/ te pożogi Rzeczypospolitych. BirkRus 33.
  • – Pompeiusz wszytkich Partyzantow Mariuszowych wygładziwszy, wszelkie ich tumulty i bunty rozgromiwszy [...] drugi tryumf [...] odprawił. SzołHist 4v.
przen. przenośnie:
  • – Piastowałaś nas [Matko BOska] w każdej nawałności. Choć i Portumnus bonty czynił nowe w morzu i kłócił kompany Forkowe, Choć Panopea z Cimotoą wały Z gruntu wyniózszy na nasz okręt lały. BorzNaw 204
  • – Grzechy sprosne y występki [...] przeciw Bogu bunt podnieśli, Y rokosz. DamKuligKról 44
2. »sprzeciw, opór, protest«:
3. »połączenie, spojenie poprzeczne desek lub kawałków metalu służące do podtrzymywania, wzmacniania różnych elementów konstrukcji budowli, np. kozłów. krokwi, filarów mostowych lub urządzenia technicznego; kawałek drewna lub metalu użyty do tego połączenia«:
4. »drążki, belki zbite na skos, stosowane w budownictwie do podnoszenia kamieni i belek, kozioł«:
5. »zakrzywiona belka biegnąca w poprzek boku statku, równoległa do innych podobnych belek, stanowiąca element szkieletu konstrukcyjnego statku, wiążąca jego boki i pokład, szponga okrętowa, żebro«:
6. »kołek służący do nawiązania i przytrzymywania strun instrumentu muzycznego«:
7. »wiązka, pęk; mendel«:
1 a. 2:
#
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)