POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło NIEŁAMANY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło NIEŁOWNY
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 27.07.2012
NIEŁASKA rzecz. ż
Słowniki: SStp, SXVI, Kn, T III, L (; pod: łaska; bez cytatu), SWil, SW, SJP notują
Formy gramatyczne:
M.niełaska
D.niełaski
B.niełaskę
N.niełaską
Ms.niełasce
»brak czyjejś przychylności«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. pod niełaską:
troj. niełaska pańska:
troj. niełaska boża:
troj. wpadnienie w czyjąś niełaskę:
troj. wpaść w czyjąś niełaskę:
  • ~ Iáko w ták wielką w padłem niełáskę W.K. Mości, że tego, ktoregoś wyniosł, vpuszczasz, ktoregoś stworzył niszczysz, y ktorego niedawno vczyniłeś widokiem łáski, teraz przykłádem wystáwiasz gniewu y niełáski, áni wiem, áni się bádáć smiem. LubJMan 141-142.
troj. zaciągnąć na siebie czyjąś niełaskę:
  • ~ DISGRACE [...] Encourir la disgrace de quelqu'un, tomber en sa disgrace. In offensam alicujus incurrere. In offensionem alicujus cadere [...] Záciągnąć ná siebie niełaskę czyią zárobić ná nię, zle się zásłużyć. DanKolaDyk I, 471.
troj. przyjść o niełaskę u kogoś:
  • ~ Niełaska. Ungunst, Ungnade, Ungütigkeit. disgrace; mauvaise grace, haine. § przyszedł o wielką niełaskę u krola. T III 987.
troj. przyjść o niełaskę do kogoś:
  • ~ [Hipolit, syn Tezeusza] dla potwarzy macoszyney przyszedł o taką niełaskę do oycá, że go wygnał od siebie, y przeklinał zginieniem hániebney śmierci. OvOtwWPrzem 632.
troj. napaść na niełaskę u kogoś:
  • ~ [...] co zá pewność, że Wm.M.Mści Pan tego dotrzyma? pokazałem pewność ztąd, że z Poddánym spráwá, ktory z Domem, Krewnymi, Przyiaciołmi wszytek funduie się na łásce Krolewskiey, ktoremu nápásć ná niełáskę v Páná, byłoby zgubić się z temi wszytkiemi. LubJMan 39.
troj. być w czyjejś niełasce:
troj. mieć od kogoś niełaskę:
troj. zarobić na niełaskę:
  • ~ Zárobić ná niéłáskę/ Effundere gratiam collectam. Exulcerare gratiam alicuis. Malè mereri de aliquo. Colligo inuindiam crudelitatis. [...] Mereri offensam, odium. [...] Obrażam kogo. Kn 1387.
troj. zasłużyć na niełaskę (sz. zm.):
  • ~ [Wojsko Zaporoskie] Przyczynia się zá Ciciurę/ Apostołá/ Dworeckiego/ y innych/ ktorzy lubo ná niełáskę I.K.M. zásłużyli/ iednákże obacżywszy Beneficiati Cárscy skutek ták obfity przyrodzoney I.K.M. Clemencyey/ zmiękcżeią/ y serce do Przyrodzonego skłonią Páná/ buntow poniechawszy. MerkPol 76.
  • ~ Jeżelim zasłużył naniełaskę i niemiłość, niechaj cierpię; a widzę jeszcze, że się Wć moje serce urażasz, gdy o tym piszę. SobJListy 222.
troj. zarabiać na niełaskę:
  • ~ [...] nie zárabiayże w ten czás drugą nie łáskę/ y nie popełniay drugich nowych grzechow siebie sámego wywyższáiąc/ á potępiáiąc drugiego. StarKaz 266.
troj. mieć kogoś w niełasce:
troj. z niełaską się komuś oświadczyć:
  • ~ DISGRACIER quelqu'un [...] (Eloigner quelqu'un de sa présence, luy oster sa protection) Removere aliquem à se. Z NIEŁASKĄ się komu oświadczyć od łaski go oddalić wyrugować od siebie z oczu serca y myśli. DanKolaDyk I, 472.
troj. do niełaski kogoś komuś przywodzić:
  • ~ Nie rozumie[m] ia bowiem abym IKM. miał tykáć gdy o Kazanowskie[m] piszę sktore[m] priwatne moie odia, z wielu przyczyn od nie[go] danych zawzięte, niemiały mnie słusznie do niełaski Krolewicowi przywodzić. OssŻyw 36.
troj. niełaskę jednać:
  • ~ Psuię kogo v kogo/ i. niéłáskę iédnam. v. Hidzę kogo. Kn 897.
troj. kogoś o niełaskę czyjąś przywieść:
  • ~ Snadź to tego, ábo tych sámych concept, ktorzy powziąwszy raz odium ná mię, y opánowawszy kierowne y do wierzenia pochopne I.K. Mości serce, chcieli mię iáko rożnymi sposobámi, ták y pismámi bezecnemi o niełáskę I.K.M. przywieść. LubJMan 83.
troj. podać się na łaskę i niełaskę:
  • ~ Ergeben sich auf Gnad und Ungnade/ podáć się ná Láskę y Niełáskę [...]. ErnHand 239.
Patrz łaska.
Autorka: RB
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)