POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło NIEWOLA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło NIEWOLNIK
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 25.05.2012
NIEWOLNY, NIEWOLEN przym.
Słowniki: SStp (niewolny), SXVI (niewolny, niewolen), Kn (niewolny), T III (niewolny), L (niewolny; pod: wolny; XVI-XVIII), SWil (niewolny), SW (niewolny), SJP (niewolny) notują
Formy gramatyczne:
lpM.mniewolny
żniewolna
D.żniewolnej
nniewolnego
B.nniewolne
N.mniewolnym
żniewolną
Ms.mniewolnym
W.mniewolny
lmM.mosniewolni
nmosniewolne
D.niewolnych
C.niewolnym
B.nmosniewolne
N.niewolnemi
lpM.mniewolen
1. »taki, który nie może postępować zgodnie z własną wolą«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. niewolny sobie (sz. zm.):
  • – Słudzy też v niektorych narodow nie są w liczbie miesczánow/ dla tego iż szpecić się zdádzą Rzeczpospolitą: druga iż są sobie niewolni/ á z wolnych miásto ma bydź; trzecia iż z pány vstáwicznie trzymáiąc swego nic nie przydádzą do Rzeczypospolitey. PetrSPolit I 272.
  • Niéwolny sobié/ v. Obowiązány/ Niéswobodny. Kn 540.
  • niewolny sobie. er ist nicht sein eigner Herr. il n'est pas son propre maître; il n'est pas à soi. T III 1050.
a) »taki, który jest czyimś sługą«:
2. »właściwy niewolnikowi«:
3. »wymuszony«:
4. »zabroniony«:
5. »zagrożony czymś; opanowany przez kogoś lub coś niepożądanego«:
przen. przenośnie:
  • – Przeciw kuchnia także w murze, Mieszkania w niej jak po sznurze; Pod tymiż piwnice dolne, Czasem od wina nie wolne. JarzGośc 115

*NIEWOLNY
w funkcji rzeczownika
Formy gramatyczne:
»poddany«:
  • – Osob dzwadziesciecztery w kapach Hatłasowych Białych stoi, zrządzonych od niewolnych owych co po szczerosłoniowych zasiadszy warstatach Cewkami pasmy snuią [...]. DrobOpow 195.
Patrz wolny, wolen, wolno, wolnie, niewolno.
Autorka: RB
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)