POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło NIEWOLNIK drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło NIEWOLNY
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 30.12.2014
NIEWOLNO przysł.
Słowniki: SXVI (korpus), Kn, T III, L (; pod: wolno; XVIII), SWil, SW, SJP (pod: wolno) notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
niewolno
»w sposób właściwy sługom, niewolniczo«:

NIEWOLNO
w funkcji predykatywnej
Formy gramatyczne:
»nie można, nie godzi się, jest niedozwolone«:
  • – Cleomenes z Alexándryey/ pan w Aegypcie/ gdy po inszych mieyscách był wielki głod/ a w Aegypcie mierny/ zákazał wywozić z ziemie zboża. A prowincyálni stárostowie niechcieli poborow dáwáć/ iesliby niewolno było wywozić zboża [...]. PetrSEk 40.
  • – [Niektórzy] wolą w vstáwicznym nierządzie/ y w nierządnym porubstwie żyć/ niźli się podddáć pod iárzmo małżeńskie/ á zwłaszczá tám gdzie nie wolno wiele żon mieć/ áni wolno rozwodow czynić. PetrSEk 55.
  • – Wenecyą zá wolne Miásto wszyscy zwyklismy názywáć/ nie tym/ ze tám wolno zábiiáć/ wydzieráć/ gwałty czynić/ ále tym że nie wolno. StarPopr 7.
  • – Iest prawo starożytne w Ottomanskim Domu/ ze niewolno Meczetu murować nikomu: Ażby wziął Prowincyą/ z ktoreyby Intraty/ Coroczne szły na Księżą czynsze y Annaty. TwarSLeg 54.
  • – Ale iusz decret przyszedł wiecznego wyroku Od ktorego nie wolno Apellować kroku. PotWoj 152.
  • – [...] w miescie, nierzkąc dzis wKrolewskiem domu, Smucic się było nie wolno nikomu. PotSyl 97.
  • niewolno mi; niewolno mi iest. es stehet nicht bey mir; es ist mir nicht frey. il ne m'est pas permis; il ne m'est pas libre de; il ne dépend pas de moi. T III 1050.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • ~ Wolno było nié obiécowáć/ obiécawszy nié wolno odwołáć. KnAd 1255.
Patrz wolnie, wolno, wolny, wolen, *niewolny, niewolen.
Autorka: RB
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)