POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło GRANATSKI drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło GRANATYJERSKI
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 07.10.2014
GRANADYJER rzecz. m
Warianty fonetyczne: GRANADYJER, *GRENADYJER, *GRANADYR, GRANATYR, *GRANATYJER, GRANADER
Słowniki: T III (granader, granatyr), L (granadyjer, granatyr, grenadyjer; XVIII), SWil (granadyjer, grenadyjer), SW (granader, granadyjer, granatyr, grenadyjer), SJP (grenadier) notują
Słowniki: SStp, SXVI, Kn nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1686-1721
Formy gramatyczne:
M.granatyr || granader || granadyjer
D.granadyjera
M.granadyjerowie || granadyrowie || grenadyjerowie
D.granadyjerów || grenadyjerów || granadyrów
B.granadyjerów
N.grenadyjerami || granatyjerami
Ms.granadyjerach
Etymologia:
fr. grenadier
1. wojsk. »żołnierz, którego zadaniem było rzucanie ręcznych pocisków, granatów«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. grenadyjer konny (sz. zm.):
  • – Posłał téż tam był hetman wielki koronny znaczne podjazdy, którzy pomagali Moskwie; ci zabrali w Bydgoszczy regiment króla Stanisława, konnych grenadyerów 800 pod półkownikiem Grondhoffem. OtwEDziejeCzech 118.
  • – Potém pisarz nie bawiąc po mieście udał się do Niskiego zamku, gdzie był hetman: tam major Brześciański kochający dobra pospolitego poddał się z grenadyerami konnymi, w których miał hetman największą ufność, a tatarskie chorągwie pod ceihausem w gotowości stojące uciekły między wały. OtwEDziejeCzech 264.
  • – Poruczników chorągwi poważnych (jeżeli który co prawdę o krzywdę wojska mówił) odmieniał bez woli rotmistrzów, chorągwie pancerne sine consensu ordinum zwijał a gwardye konne i piesze do boku swego formował: drabantów, grenadyerów konnych, Węgrów, janczarów etc. etc. OtwEDziejeCzech 266.
  • – [...] na toż Corpus uderzyli [Turcy] ták ze rozgromiwszy Hussaryą y Karabinierow y Granadyerow konnych [...]. MerkHist 10, 725.
2. »wizerunek artystyczny takiego żołnierza«:
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)