POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło SIEWBA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło SIĘGAĆ
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Data ostatniej modyfikacji: 23.03.2012
SIĘ

Najwcześniejsze poświadczenie: 1605
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. niewolny sobie (sz. zm.):
  • – Słudzy też v niektorych narodow nie są w liczbie miesczánow/ dla tego iż szpecić się zdádzą Rzeczpospolitą: druga iż są sobie niewolni/ á z wolnych miásto ma bydź; trzecia iż z pány vstáwicznie trzymáiąc swego nic nie przydádzą do Rzeczypospolitey. PetrSPolit I 272.
  • Niéwolny sobié/ v. Obowiązány/ Niéswobodny. Kn 540.
  • niewolny sobie. er ist nicht sein eigner Herr. il n'est pas son propre maître; il n'est pas à soi. T III 1050.
troj. wolny sobie (sz. zm.):
  • Wolny sobié człowiek/ v. Swobodny. Kn 1280.
  • – [...] Achemenides, iuż wolnieyszy był sam sobie, y w lepszey szácie chodził, á niżeli w on czás, kiedy się po chrościnách, y lesiech, vkrywał, przed Poliphemem. OvOtwWPrzem 564.
  • – Terazem sobie wolna, y mogęć náwoli Y bespiecznie wynurzyć, co mię w sercu boli [...]. CorMorszACyd 146.
  • – A niecháy wolná sobie w ták nieszczęsney porze, Oycá y sługi płácze, do smierci w Klásztorze. CorMorszACyd 192.
troj. zaciągnąć na siebie czyjąś niełaskę:
  • ~ DISGRACE [...] Encourir la disgrace de quelqu'un, tomber en sa disgrace. In offensam alicujus incurrere. In offensionem alicujus cadere [...] Záciągnąć ná siebie niełaskę czyią zárobić ná nię, zle się zásłużyć. DanKolaDyk I, 471.
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. mimo się puścić żal: »wybaczyć«
  • ~ Ktoz nieprzyzna Io KMSCi o koło dobra Pospolitego Pieczołowania? widząc iak niewymowny mimo się pusciwszy zal [...] Seym piąty po rozerwanych czterech Stanom Rzpty składa. PasPam 216.
fraz. puścić przed sobą strach:
  • ~ [Dowódcy szwedzkich wojsk] chcąc przed Sobą puscic strach niiaki List Sadowskiego slą do Oycow taki: Ze Duklas z nięmi idzie w tę tu Stronę Maiąc z Armatą Woysko zgromadzone [...]. OblJasGór 172.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Nálazł swoy swego/ ábo sobié podobnego. KnAd 532.
przys.
  • ~ Kup sobié ábo pożycz wstydu/ rozumu etc. .i. Niewstydliwyś/ głupiś/ száléiész KnAd 406.
przys.
  • GOUTTE [...] PODOBNI do siebie iák dwie krople wody iedna z drugą. DanKolaDyk II, 93.
przys.
  • ~ Przeszłey rzeczy nie żáłuy/ niepodobney rzeczy nie wierz/ o nierowną się nie kuś/ tedy sobie głowy nie zfrásuiesz. RysProv 66.
przys.
  • ~ Nie sobie gwoli kucharz potráwy zápráwuie. RysProv 55.
przys.
  • Wdowiec z wdową/ rzadko dobrze z sobą. RysProv 84.
Autorka:
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)