POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło OŁTARZOWY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło OMACKI
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 10.05.2016
*OMACEKrzecz m, *OMACKArzecz ż
Warianty fonetyczne: OMACEK || OMACKA, OMACZEK || OMACZKA
Słowniki: Kn (omacek), T III (omacek), L (omacek, omacka; XVI-XVIII), SWil (omacek, omacka), SW (omacek, omacka), SJP (omacek) notują
Słowniki: SStp, SXVI nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1670
Formy gramatyczne:
D.omacku
N.omackiem || omaczkiem
omacką
Ms.omacku
M.omacki || omaczki
B.omacki
»ciemność«:

OMACKIEM
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»nic nie widząc; macając rękami w ciemności«:
  • – [...] licząc te Milliony w nocy zwykłeś Wmość ták omaczkiem odbieráć czásem [...]. AndPiekBoh 31.
  • à tâtons omáckięm mácáiąc MalGram 208.
  • – *Omaćmie, Omackiem, w Omacku, adv. w pociemku. im Finstern. à tâtons, en tâtonnant; à la brune. T III 1235.

OMACKĄ
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»nic nie widząc; macając rękami w ciemności«:
  • – [Sługa] zebrawszy stąd swoje posłanie, Kładzie na inszym miejscu, żebym go nie budził, Jeślibym się, omacką szukając go, trudził. PotFrasz2Kuk II 424.
  • – Do południa się w polu pycha; tu, przy pysze, Zbytek się i rozpusta aż do nocy pisze. Pełne oczy i uszy mając tej splendece, Idę na wczas omacką w gospodzie bez świece. PotFrasz3Kuk II 629.
  • – Wleczemy się omacką w srogim strachu, żeby Szyj, rąk, nóg nie połomać, przez dzikie werteby. PotMorKuk III 293.
przen. przenośnie:
  • – [...] żaden [...] nie siedzi ták omacką ná świecie/ áby nie miał co słyszeć o Chrystusie Pánu/ iáko omacko siedzą/ ábo w ciemnościách żyią ludzie pułnocni Cimmeryi názwáni [...]. StarKaz 344

OMACKI
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»nic nie widząc; macając rękami w ciemności«:
  • – Katarzyna Foxowiczowna [...] idąc po Piętrze omaczki na schod, az nie wiedząc o dziurze, gdzie Ław Vmkniono, dla Ołtarza na Boze Ciało tam stroionego, na statią trzecią, natrafiłą na nie y spadła na doł [...]. KomonDziej 218.

OMACKU
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»nic nie widząc; macając rękami w ciemności«:
  • o macku po omacku po ciemku DanKolaDyk II, 303.
przen. przenośnie:

W OMACKU
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»nic nie widząc; macając rękami w ciemności«:
  • – Omáćmié/ w-omácku/ w-pociemku. Obscura luce [...] in tenebris, per tenebras, vbi contenebrauit [...]. Kn 626.
przen. przenośnie:
  • – [Bóg] inne nám miąszsze/ y poiętnieysze/ ná ktore/ by też w omácku nápádamy y obierącz ich doznáwamy do námienionego końcá y celu wybornie służące petrzeby [!] obmyślił y nádał. BujnDroga 14

PO OMACKU
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»nic nie widząc; macając rękami w ciemności«:
  • – o macku po omacku po ciemku DanKolaDyk II, 303.
Patrz omacko.
Autorka: RB
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)