POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ŁUPIĄCY SIĘ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ŁUPIĆ SIĘ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2016
ŁUPIĆ czas. ndk
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
łupić
lp1. os.łupię
2. os.łupisz
3. os.łupi
lm1. os.łupimy
2. os.łupicie
3. os.łupią
lpm2. os.-ś łupił
3. os.łupił || łupieł
ż3. os.łupiła
lmmos3. os.łupili
lpzneut3. os.będzie łupić
lp2. os.łup
lm2. os.łupcie
łupiąc
łupiono
1. »grabić, rabować, zdzierać«:
2. »usuwać, zdejmować wierzchnią warstwę jak łupinę, skorupę, skórę«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. Ze skóry łupić (sz. zm.): »grabićkogo, zdzierać z kogo«
  • ~ BIáda nam wielka ná te násze Pány/ Práwie nas łupią z skory iák bárány/ Nigdy z pokoiem człowiek nie vsiędzie/ Chybá co złego przy piwie zábędzie. LamChłop A.
  • ~ O nie ná to cię postánowiono, ábyś poddánych z-skory łupił, w-niwecz obracał, pod pretextem rządu, ciemiężył i martwił, ále żebyś ich karmił, Vt det illis cibum, Zbestwisz poddánych Pánie nász, będą się upomináli chlebá, będą nápieráli ieść? nic to! day iem przedcię, Det illis. MłodzKaz II, 225.
  • ~ Wzbudzi Bog Tyránná iákiego, Fokása iákiego, Rządcę Miástá, ktory z-uboztwá powstał, Aiuvit pauperem de inopia, áż on ubogich poddánych runo, i wełnę, to iest dostátki zbiera, z-skory łupi, substáncyą ich pożera, á oni co? Coram tondente se obmutuit, milczą. MłodzKaz IV, 8.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Dwá rázy Zoná mężá biłá/ raz że ogorki łupił/ a drugi raz/ że iábłek nie łupił. RysProv III, 5.
3. »wyjmować, wydzierać, wydłubywać«:
4. »walczyć z kimś«:
Rekcja: kogo
5. »bić; wbijając płatki srebra posrebrzać coś«:

*ŁUPIONY
im. przym. bier.
Formy gramatyczne:
lpodmiana złożonaM.żłupiona
B.nłupione
lmodmiana złożonaM.nmosłupione
1. »grabiony, rabowany«:
  • – Tu widząc Argánt od Chrześciániná Lupione miásto okrutnie się smucił: A bacząc Tánkred/ że v Pogániná Tarczey nie beło/ swą także odrzucił. TasKochGoff 490.
2. »o wierzchniej warstwie jak skóra, kora: usuwany, zdejmowany«:
  • – Skory obie [kruszynowe] máią być ná Wiosnę záraz łupione y chowáne. SyrZiel 1529.
  • – Korźen china nazwany w suchotach zaleconym lekarstwem iest: ile się od skorki china de choina wielce rożni. Skorka ta z drzewa (ktorym się Indya orientalna zaszczyca) łupiona bywa. BeimJelMed 177-178.

ŁUPIĄCY
im. przym. czyn.
Formy gramatyczne:
lpst. równyM.młupiący
1. tu »wyłudzający«:
  • – Ten czas termin Expalponides, tłumaczy się, Palpatione, to iest pochlebstwem, oblestkámi pieniądze łupiący, zbieráiący, iáko trefnisie ná Pańskich Dworách. ChmielAteny II 752.
2. »powodujący łuszczenie się, odchodzenie naskórka, skóry«:
  • Menthagra. Schuppigkeit im Angesicht. Lupiący trąd. GuldOn 59.
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)