POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło SWOWOLNY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło SWYWOLA
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Data ostatniej modyfikacji: 04.10.2016
SWÓJ zaim.

Najwcześniejsze poświadczenie: 0
Formy gramatyczne:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. wdziać cudzy bot na swoje kopyto: »dać się przeciągnąć na czyją stronę, przejść na czyją stronę«
fraz. bibl. widzieć źdźbło w oku bliźniego, a w swoim oku nie widzieć belki: »widzieć czyjeś drobne wady, a swoich wielkich nie dostrzegać«
  • – A czemuż widzisz źdźblo w oku brátá twego/ á bálki ktora jest w oku twojem nie baczysz? BG Tt Mt 7, 3.
  • – Postrzerzesz dzbła w blizniego oku a w swym własnym Srogiey balki nie widzisz. OpalKSat 103v.
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. dopiąć swego:
troj. w swoję drogę:
troj. dojść swojej pory (sz. zm.):
  • – Gdy zaś Pan pracy owo doda łaski z góry, W ten czas narychlej dojdzie winnica swej pory [...]. ZimBSiel 144.
  • – Gdzie się z dziecinnem Młodzienski wiek ztyka, Wpadł, ach wpadł Smierci, niespodzianey wŁyka. Wpadł wŁyka Smierci, nie ruszoney Płaczem, Przebog, wroc mi go, ach wroc mi go zaczem Swey doydzie pory [...]. PotPer 20.
troj. przyjść do swojej pory (sz. zm.):
  • – Ten folwark, jako jeszcze do swojej nie przyszedł pory, tak cokolwiek się w nim znajduje, na wikty się zamkowi i z czeladzią folwarkową obraca. OpisKról 317.
  • – Ná ten czas iednak osobliwszym Wszechmocności Boskiey konkursem stáło się, że w iednym dniu do swoiey doskonałey pory rozliczne drzewa, ziołá, y kwiecia przyszły. BystrzInfCosm C1.
troj. być w swojej porze:
troj. w słusznej swojej porze: »w wieku dojrzałym«
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • ON DIT proverbialement, Remonter sur la beste (Rétablir sa fortune, ses affaires ruinées, se remettre en selle) [...] MOWIĄ przysłowiem, znowu wsiąść ná bydlę swoie, postáwić ná nogi szczęście swoie obalone, powstać znowu, porość. DanKolaDyk I, 192.
przys.
  • Káżdy błąd ma swoię wymowkę. KnAd 338.
przys.
  • Dwa kroc ginie, kto swą bronią ginie. JaśDict 116.
przys.
  • Bogáty dobrodzieystw twych nié rachuié: Vrázy swé bárzo czuié. KnAd 36.
przys.
  • Nálazł swoy swego/ ábo sobié podobnego. KnAd 532.
przys.
  • Káżdy błazen swoim stroiem. RysProv VII, 4.
przys.
  • Tu stoi á indzié swe broi. KnAd 1181.
przys.
  • – Przeto mowią: Nie tak sromotá, gdy mąż sam przez się błądzi, iáko gdy niewiasta mężem swoim rządzi. PetrSEt 19.
przys.
  • Nie raz spac bez wieczerzy chodzieł Gdy swoiey nie gotuiąc, kto na cudzą godzieł. PotWoj 174.
przys.
  • Kto cudze nędzé vważy/ lékcey sobié swoie waży. KnAd 457.
przys.
  • – Zaden swey wády do siebie nie bacży. RysProv K3.
przys.
  • Wolno dupce/ w swoiey cháłupce. RysProv 6.
przys.
  • (wariant I):
    – Lwica za wilkiem bieży, za kozą wilczyca, Koza za wrzosem, a mnie do ciebie tesknica; Każdego swoja lubość, swoja żądzą pędzi, Każdego swój mól gryzie, swoja nędza swędzi. SzymSiel 9.
  • (wariant II):
    Káżdy ma swego molá co go gryzie. KnAd 339.
  • (wariant III):
    – [...] I ow nie sczerze wesoł co sie smieie albo Tancuie gdy ma mola co go wewnątrz gryzie [...]. OpalKSat 82v.
  • (wariant IV):
    – Bo poki smierc Człowieka Kłem swym nie zagryzie Kazdy ma swego mola co go w serce gryzie. SzołHist k. tyt. v.
przys.
  • Ból swoy wyznawa/ kto złe oddawa. KnAd 892.
przys.
  • Cudze zá swe vdawáć/ błazeństwo. KnAd 112.
przys.
  • Kto cudze nędzé vważy/ lékcey sobié swoie waży. KnAd 457.
przys.
  • Bárziey boli od swoiego. KnAd 11.
Autorka:
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)