POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ŚWIĘTO drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ŚWINI
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 12.04.2014
ŚWIĘTY przym.

Najwcześniejsze poświadczenie: 1623
Formy gramatyczne:
lpM.mświęty
żświęta
nświęte
D.mświętego
żświętej
nświętego
B.żświętą
N.żświętą
Ms.żświętej
W.mświęty
lmD.świętych
lpM.żnajświętsza
D.żnajświętszej
B.mnżywnajświętszy
N.żnajświętszą
1. relig. »właściwy Bogu«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. duch Święty:
troj. święty Majestat:
troj. trójca Święta: »Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty«
  • – Jakoż mam rozumieć: TROYCA święta iest Bog ieden. AnzObjWaś 2.
  • – Forma Iuramentu Komissarzow IKMSCI. My kommisarze Przysięgamy P Bogu Wszechmogącemu w Troycy Swiętey Iedynemu iz wszystkiego tego Cokolwiek iest wteraznieyszym Traktacie [...] dotrzymamy. PasPam 213.
  • – Oddałęm ia tedy Panu Bogu prosząc Boze moy w Troycy Świętey proszę cię Stworcę Swoiego [...] Racz Łaską ducha Swego przenayswiętszego natchnąc Serce moie. PasPam 225.
troj. święta wola:
troj. święta chwała:
troj. benedykcyja Najświętszego Sakramentu:
troj. Biblia Święta:
2. »wybrany, błogosławiony przez Boga«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. najświętsza Panna:
troj. msza Święta:
troj. reguła święta:
troj. adwent święty (sz. zm.):
  • – Náśláduymy w ten Adwent święty tegoż Sámsoná pokutuiącego: obaczył się/ opłákiwał grzech. BirkNiedz 22.
  • – Widywálismy Ariánow [...] kiedy weselne gody odpráwowano, Psalmy z sobą spiewáli; a Kátolictwo co? áni Swiętemu Adwentowi, áni postowi nie przepuszczą! MłodzKaz II, 460.
3. »sprawiedliwy, szlachetny«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. święty, powszechny i apostolski kościół:
troj. Święty Alkoran:
troj. święta apostolska wschodnia stolica:
troj. święta Wschodnia Apostolska Cerkiew:
troj. ewangelia Święta:
troj. panna Chóru Anielskiego: »Najświętsza Maria Panna«
troj. relig. najświętsza Panna Anielska III (sz. zm.):
  • – Jakosz 6 Augusti poAnielskiey naswietszey Pannie Piątego dnia y Oney poruczywszy się wopieke wyiechałem zdomu day Jezu Sczęsliwie [...]. PoczOdlPam 10.
  • – M[iesią]ca Augusta 2 Wdzien naswiętszey Panny Anielskiey Wychodziłem napoiedynek Stanisławem Wołkiem poRucznikiem Ie[g]o M[o]sci Pana lipnickiego [...]. PoczOdlPam 42.
troj. habit święty (sz. zm.):
  • – Vpadszy tedy do nog Opátowi/ prosił go z płáczem áby go przyiął do zakonu y w hábit święty oblokł chcąc z nimi w kompaniey omywać pokutą grzechy swoie. StarKaz 466.
  • – Widząc defiderium Iwoná Biskupá stryiá swego Iácek ś. Kánonik Krák. á z miłości nowego Zákonu/ prosił się do świętego Hábitu pospołu z swym rodzonym B. Cesłáwem/ z Henrykiem Moráwiáninem/ y z Hermanem Niemcem [...]. PruszczKlejn 41.

ŚWIĘTY
w funkcji rzeczownika
Formy gramatyczne:
»człowiek kanonizowany«:
  • – Powiedacie że Swiętych łaska na nic się nieprzygodzi Instancyia ich do Pana Boga niewazna y niepotrzebna. PasPam 60v.
  • – Okna [...] malowane wielkie apostaremu iasne Bo na iednych kwaterach są rozne piktory Swiętych Bozych anaywięcey Nayswiętszey Panny. PasPam 77v.
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
Patrz S..
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)