POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło PANOSZYĆ SIĘ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło PANOWANIE
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 10.03.2017
PANOWAĆ czas. ndk
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
lp3. os.panuje
lpm3. os.panował
panując
panowawszy
»rządzić, władać kim, czym«:
Rekcja: komu, czemu
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Gdzié gwałt pánuié. rząd słusz vstępuié. KnAd 237.
Związki wyrazowe niejednoznaczne względem znaczeń

PANUJĄCY
im. przym. czyn.
Formy gramatyczne:
lpst. równyM.mpanujący
D.mpanującego
żpanującej
C.mpanującemu

PANUJĄCY m
w funkcji rzeczownika
Formy gramatyczne:
»władca, monarcha«:
  • – Stan Szlachecki [...] iáko fundamentem iest Rzeczypospolitey [...] iáko náostatek tegoż Stanu ręce y piersi, naybespiecznieyszą są Oyczyzny y w niey Pánuiącego gwardyą. LubJMan 2.
  • – Pośmierci záś tegosz nigdy bez żalu nie wspomnionego Paná, iákom teráznieyszemu pánuiącemu służył od początku pánowania iego. LubJMan 2.
  • – Wmieszáli w to I. K. Mość, co z tym większym wspominam żalem, i Thron on spráwiedliwości y Sądu Bożego, ktory káżdy pánuiący zásiada, dopuścił Krol I. Mość obrocić w Thron niespráwiedliwości. LubJMan 51.
  • – Też Pánuiącego szczęście? gdy iáko przed piorunem, przed Pańską vchodzić prziydzie niełáskáwością? Niech ci niecnotliwi Statistowie vważą. LubJMan 51.
  • – Piękna to panuiący[ch] Pochwała gdzie więcey Leges mogą anizeli Reges. RzewKor 17.
  • – Wszyscy Panuiący maią dwa motiva w rządach: amorem et timorem; o to się zwyczaynie staraią żeby się ich bano, y żeby ich kochano. LeszczStGłos 28.
  • – Ufność nasza się ufunduie do Panow a przez nię wzaiemną pozyskamy Panuiących do nas. LeszczStGłos 36.
Autor: PK
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)