POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło TRZYŁOKIETNY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło TRZYMAĆ SIĘ
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Data ostatniej modyfikacji: 28.04.2016
TRZYMAĆ czas. ndk
Słowniki: L, SJP notują
Słowniki: SStp (?), SXVI (?), Kn (?), T III (?), SWil (?), SW (?) nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1612
Formy gramatyczne:
trzymać
1. »ująć, mieć w dłoni...«
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. berło trzymać: »być władcą, rządzić, sprawować władzę«
  • ~ **Berłowładny, berło trzymaiący. der einen Scepter traegt/ regierend. qui porte un sceptre: regnant. § berłowładna Augusta III. ręka. T III 33.
2. »coś dzierżawić, posiadać; czerpać zyski z czegoś«
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. aptekę trzymać:
  • ~ Aptekárzem być/ áptekę trzymáć. Kn 8.
3. »posiadać nad kimś władzę [?]«
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. trzymać (kogo w areszcie): »ARESZT«
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bank trzymać:
  • ~ Bank trzymać. Banco halten; mit Geld handeln. faire la banque. T III 22.
troj. trzymać kogoś w grozie:
  • ~ Hospodarow także winami pieniężnymi obłożył, że Ludzi swoich w grozie nie trzymali, a do Rakocego pod ten czas przystawać pozwalali. HistBun 49.
  • ~ Groza. Schrecken, Schauer, Abscheu. crainte, la peur, la terreur, horreur, f. souleur f. § trzymać ludzie w grozie. T III 423.
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. z kimś trzymać cech (sz. zm.): »sprzyjać, pomagać komuś«
  • ~ SA też iácyś duchowie dziwni/ ktorzy z ziemi Pospolicie bywáią/ więc między kruszcámi/ Ci z gorniki przy kruszcách iákby cech trzymáią. RoźOff H3v.
  • ~ [Bachus] Przeto z námi trzyma Cech á záwżdy nam w znoiu/ Vpalonym podawa chłodnego napoiu. RoźOff M.
fraz. grzbiet komu trzymać:
fraz. trzymać sarżą: »pełnić urząd, funkcję«
  • ~ Trzymałem ia tedy [...] moię sarzą cum Gratulatione Braci moich. PasPam 178.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • ~ trzyma go iak wrobla na nici. T III 2620.

TRZYMAJĄCY
im. przym. czyn.
Formy gramatyczne:
lpst. równyM.mtrzymający
Autorka:
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)