POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło JADOWITOGORZKI drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło JADOWNIK
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 24.06.2010
*JADOWITY przym.

Najwcześniejsze poświadczenie: 1613
Formy gramatyczne:
lpD.żjadowitej
njadowitego
lmD.jadowitych
C.jadowitym
N.jadowitymi
»mający w sobie jad, truciznę«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bdła jadowita (sz. zm.): »grzyb trujący«
  • – Duszeniu y dawieniu z Bedł iádowitych/ iest lekárstwem/ z octem álbo iákimkolwiek sposobem pożywana [rzodkiew]. SyrZiel 1047.
  • – Strutym Grzybámi ábo bdłámi iádowitymi/ korzenie Liliowe y z kwieciem iego pić dobrze. SyrZiel 578.
  • – Strutym iádowitymi bdłámi/ liście rozetrzeć/ á ze trzemi grány/ ábo ziárny/ sáletry dáć pić/ wywodzi ią. SyrZiel 690.
troj. bedłka jadowita: »grzyb trujący«
troj. jadowita bestyja (sz. zm.):
  • – Vsczknionym y vkąszonym od psá wściekłego. Tákże od Páiąká/ Zaby ziemney y párchowátey/ Nietoperzá/ od Pczoł/ Syrszeni/ od Os/ Mrowek Gąsienic/ y od inych bestiy iádowitych/ iest rátunkiem [miarz]. SyrZiel 116.
  • – Ten [diament] ieżeliby był przywiązány do lewego boku, ma moc przeciw nieprzyjacielom, y szaleństwu, y okrutnym bestyiom y iádowitym y srogim ludziom. AlbSekr 247.
  • – W Zelandyi w niższych Niemcach, żadnego niemasz drzewa […] ani iadowitey bestyi. ChmielAteny I I, 641.
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. jadowity gad (sz. zm.):
  • – [...] Skrzele ma niema ryba y zęby y ości Ządła gad iadowity, Bazyliszek w oku Smiertelną ma zarazę w nozdrzach iest u Smoku Wąsz kąsa, a Jesz kole, brzydki Paiąk truie Tnie osa Mrowka, komor y biedna Pchła uje [...]. PotWoj 2.
  • – Prości ludzie máią zwyczay że skoro iádowity gad ukąsił záraz nápijáią się swoiey własney uryny y ráne nią obmywáią. PromMed 151.
  • Gadu iadowitego tu dosyć dla słonecznych upáłow. ChmielAteny II 589.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)