POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BANIASTY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BANICZKA
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 15.10.2014
BANICYJA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: BANNICYJA, BANICYJA
Słowniki: SXVI, Kn, T III, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
M.bannicyja || banicyja
D.banicyje || banicyi
B.banicyją || bannicyją
N.banicyją || bannicyją
Ms.banicyi || banicyjej
M.banicyje
D.banicyj
B.banicyje
N.banicyjami
Etymologia:
śr. łac. bannitio
1. prawn. »kara wyjęcia spod prawa: utraty czci, praw cywilnych i politycznych, uprawniająca każdego do bezkarnego zabicia skazanego, a więc powodująca konieczność opuszczenia przez niego kraju; kara wygnania czasowa lub wieczysta za określone przestępstwa; →bandycyja«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. banicyja wielka (sz. zm.):
  • – Wywołánie z-ziemie/ z-oyczyżny/ Bánnicya wiélka. Odsądzenie czci. Kn 1342.
troj. banicyja mała:
troj. banicyja prawna:
troj. wieczna banicyja:
troj. banicyja doczesna:
troj. banicyja zadworna:
troj. być w banicyjej:
troj. do banicyi kogo pozwać:
  • ~ A ieśliby kto w tym czasie w Uniwersale prefigowanym nie oddał [łanowego], tedy go ma Poborca sam ex delatione sui, ná Roki Querellowe przed Urząd Grodzki onego Powiatu albo Ziemie, peremptoriè pozwać: [...] A ieźliby na takowy pozew nie stanął citatus ma bydź in lucro kondemnowány, á potym do bannicyi na drugie Roki Sądowe ma go pozwać ex delatione sui Poborca [...]. VolLeg III 316.
troj. mieć banicyją na kogo:
troj. otrzymać na kogo banicyją:
  • ~ Otrzymał na niego banicyją. T III 22.
troj. w banicyją wpaść:
  • ~ Máią Grymánowie ná wygnánie poyśdź do Cerigo [...] á Qwerynowie do Insuły Corfu; [...] A ieśliby tám nie poszli/ ábo ták długo tám się nie báwili áż do záwárcia między sobą pokoiu/ tedy w bánnicyą wpádną/ á nie będą mogli o zniesieniu iey supplikowáć. MerkPol 135.
przen. przenośnie:
  • – Honory przez śmierć są ná bánitią zdáne. WojszOr 64 marg
2. prawn. »w Rzeszy niemieckiej: kara wyjmująca spod prawa jakie miasto«:
Autorzy: DL, WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)