POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło APREHENCYJA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło APREHENDOWANIE
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 19.02.2016
APREHENDOWAĆ czas. dk/ndk
Warianty fonetyczne: APREHENDOWAĆ, *APREENDOWAĆ, *APRENDOWAĆ
Słowniki: Kn, L (XVII), SWil, SW notują
Słowniki: SStp, SXVI, T III, SJP nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1624-1639
Formy gramatyczne:
aprehendować
lp3. os.aprehenduje
lm1. os.aprehendujemy
lpm1. os.aprehendowałem
3. os.aprehendował || apreendował || aprendował
ż3. os.aprehendowała
lmmos3. os.aprehendowali
lpm3. os.będzie aprehendował
lpż3. os.by aprehendowała
aprehendując
Etymologia:
łac. apprehendere
fr. appréhender
1. »brać pod uwagę, liczyć się z kim, czym«:
2. »rozważać co; uważać co za coś szkodliwego«:
3. »przejmować się, brać sobie do serca; narzekać«:
4. »pojmować, rozumieć«:
5. »obawiać się«:
przen. przenośnie:
6. »podporządkowywać się, ulegać komu«
przen. przenośnie:
  • ~ MODRZEW Drzewo po Łacinie Latix [...] Onim trzymała Antiqitas że Ognia, nie apprehenduie, [...] exemplo że koło miasta Gezgobii, wieży nie mogł spalić Juliusz Cesarz [...] iż z tego była budowana Drzewa. ChmielAteny I I, 541
7. »dostrzegać, zauważać«:
8. »zatrzymać, uwięzić«:
9. »zataić, ukryć«:
10. »ustrzec się, uniknąć«:

APREHENDUJĄCY
im. przym. czyn.
Formy gramatyczne:
lpst. równyM.maprehendujący
naprehendujące
1. »przejmujący się, biorący sobie do serca, narzekający«:
  • – Melancholik iest odludek [...] zelotyp w własnym zdaniu uporczywy; ladaco apprehenduiący; w gniewie długo trwaiący. BystrzInfAstrol 17 nlb.
2. »obawiający się«:
  • – LAURUS [...] Laurowe albo Bobkowe Drzewo zawsze zielone [...] Zimy i piorunow nie apprehenduiące, Tryumfatorskich głow y uczonych Ornament. ChmielAteny I 540.
3. »podporządkowujący się, ulegający komu«:
  • – W Achai było Miasto Corinthus bogate, Rzymianow nie apprehenduiące, dla tego od nich demoliowane. ChmielAteny II 438.

*APREHENDOWANY
im. przym. bier.
Formy gramatyczne:
lmodmiana złożonaM.nmosaprehendowane
»brany pod uwagę«:
  • – Rozumu mego w tym zkonwinkować nie mogę, żeby kontradykcye przeciw wyraźnemu Prawu bydź powinne aprehendowane. KonSRoz 72.
Autorka:
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)