POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BANKIERZ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BANKIETNICZEK
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 15.09.2014
BANKIET I rzecz. m
Słowniki: SXVI, Kn, T III, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
M.bankiet
D.bankietu
B.bankiet
N.bankietem
Ms.bankiecie
M.bankiety
D.bankietów
B.bankiety
N.bankietami
Ms.bankietach || bankieciech
Etymologia:
fr. banquet
niem. Bankett, z wł.
1. »przyjęcie, zwykle wystawne i uroczyste; biesiada, uczta«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bankiet szumny (sz. zm.):
  • – Ná co te szumne bánkiety? ná co te rzędy ná konie od złotá/ od srebrá? BirkNiedz 62.
  • – Post haec [mowie Wołowicza] zaprowadziliśmy go do kamienicy [...] Sapiehy [...], gdzie był bankiet szumny po wetach. ChrapDiar II 451.
troj. bankiet zawołany:
troj. solenny bankiet (sz. zm.):
  • – Nic niewskurawszy Ienosię wina dobrego nasolennym bankiecie VIe[g]o M[o]sciPana Hetmana napiwszy asprawionym Iak dlanowego Tak dlastarego ZAciągu odiechałem zwilna [...] kudomowi. PoczOdlPam 118.
  • – Król [...] pułkownikom, rotmistrzom przy boku swoim, towarzystwu zaś od chorągwi w ratuszu toruńskim, bankiet solenny sprawił. JemPam 355.
troj. bankiet nocny (sz. zm.):
  • – Nowochrzczeńcy y Adámitowie/ [...] záprowádziwszy się ná bánkiet nocny/ świece zgásiwszy/ kázirodztwá płodzicie. BirkEgz 15.
  • – Kurwy, Precz z domu! [...] Dano wam wszytko, bodaj was zabito, I popłacono aż po wczoraj myto, I na rozprawie przy nocnym bankiecie Położono was. MorszAUtwKuk 335.
  • – Sprawuje Kupido Ten bankiet nocny z twą wolą, Filido. MorszAUtwKuk 338.
troj. bankiet pański I:
troj. bankiet walny (sz. zm.):
  • Walny Bankiet w piatek [!] rybami szumnemi odprawiłem. OpalKListy 59.
  • – M[iesią]ca Iuliy 7 Przysięgę WyKonywał Krol [...] pokturey przysiędzę [!] Iechał Krol Ie[g]o M[o]sc nabankiet walny do Xiązęcia Ie[g]o M[o]sci Radziwiła. PoczOdlPam 98.
troj. bankiet weselny:
troj. wieczny bankiet:
troj. bankiet elearski:
troj. bankiet godowny:
troj. bankiet Mahometów:
troj. bankiety Olimpu:
troj. bankiet publiczny:
troj. bankiet sąsiedzki:
troj. bankiet studencki:
troj. bankiet wieczorny:
troj. cudzoziemski bankiet:
troj. dworski bankiet:
troj. dzienny bankiet:
troj. miejski bankiet:
troj. osobliwy bankiet:
troj. polski [bankiet]:
troj. sekretarz bankietu:
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • (wariant I):
    – Wierny Towárzysz Myśl bespiecżna Sąsiad życżliwy Bánkiet doskonáły. ŻabPol A2.
  • (wariant II):
    – Wszyscy głód cierpią/ a on bánkiety stroi. KnAd 1128.
  • (wariant III):
    – Dobrego/ cnotliwego bánkiet/ krotofilá nié zepsuié. KnAd 168.
  • (wariant IV):
    – Gość na bánkiet niéproszony/ nié bárzo bywa uczczony. KnAd 266.
  • (wariant V):
    – Jédnem bánkiétem dwoié wéséle odpráwić. KnAd 313.
  • (wariant VI):
    – O táki bánkiet nié dbam/ gdzié społsiédzących nié znam. KnAd 800.
  • (wariant VII):
    – Komusz nie Smakuie bankiet y liey rozliey. OpalKSat 15v.
przys. od przysł.:
  • – Trudny bánkiet [...] bez bogátego. MłodzKaz II, 93.
przen. przenośnie:
  • – Kto zápomni tak rychło głodow Moskiewskich/ [...] gdy żołnierz Polski [...] zábiiał więŹnie/ drugdy swoie sługi/ te zwłaszczá ktorzy się odiąć iáko nie mieli/ bánkiety z nich stroił. BirkNiedz 13
  • – Ten [Wołoszyn] pytany porządnie Hetmanom przełozy Ze iusz Osman w Multaniech, ze [...] iego Hospodar Skoro z Zołnierzow wszytkie swe Fortece odar Poszedł przeciwko niemu; atym czasem w Jassiech, Nabankiet się gotuie, to ludzie naPasiech Osadzeni znac daią, zgoła co godzina. PotWoj 53
  • – Wyńdzie [szlachcic mający w herbie lisa] do nieśmiertelney ná on Bánkiet pásze, Gdzie się mu dla posługi, Syn Boży przepasze. PotPocz 107
2. przen. »wielka przyjemność, rozkosz, radość; sytuacja umożliwiająca doznanie takich uczuć«:
3. ekspr. »niespodziewany kłopot, przykrości, tarapaty, trudności«:
:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
#
Autorzy: DL, WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 26.08.2014
BANKIET II rzecz. m
Słowniki: T III, L (XVIII bez cyt.), SWil, SJP notują
Słowniki: SStp, SXVI, Kn, SW nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1764
Formy gramatyczne:
M.Bankiet
Etymologia:
z fr. banquette
wojsk. »ława ziemna do strzelania«
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bankiet wałowy:
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)