POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ADMINISTRATORYJA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ADMINISTROWAĆ SIĘ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 16.02.2016
ADMINISTROWAĆ czas. ndk
Słowniki: SXVI (supl.), T III, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP notują
Słowniki: SStp, Kn nie notują
Formy gramatyczne:
administrować
lp3. os.administruje
lm3. os.administrują
lpm3. os.administrował
lmmos3. os.administrowali
Etymologia:
łac. administrare
1. »zarządzać, kierować czym«:
Rekcja: co
2. »rozdzielać, udzielać«
Rekcja: co
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. administrować sakrament (sz. zm.):
  • ~ Máią ci Zakonnicy facultatem [...]/ że im wolno Párochie trzymáć/ y Sákrámentá administrowáć. PruszczKlejn 60.
  • ~ Sam [ks. Firley] tedy nayliższym Sakramenta administrował, do chorych iezdził, lubo w starganym latami y pracami zdrowiu. NiesKor II 161.
3. »dokonywać, sprawiać, działać«:
Rekcja: co

*ADMINISTROWANY
im. przym. bier.
Formy gramatyczne:
lpodmiana złożonaM.żadministrowana
nadministrowane
1. »zarządzany, kierowany«:
  • – Szoste [królestwo] Południowych Sáxonow od 20. Krolikow administrowáne. ChmielAteny II 273.
2. »rozdzielany, udzielany«:
  • – Tak powinni ci ichmościowie, którym rząd i inspekcyja tychże żup i fodyn jest powierzona, omnem possibilem adhibere curam, ażeby [...] pieniądze gotowe w kasach pod dobrym zamknięciem i w wiernych ręku składane, materyjały dobre, zdrowe i zgodne, zwłaszcza wtenczas, gdy za tańszą cenę być mogą, dostatkiem skupowane, [...] sprawiedliwość ludziom, na przerzeczonych gruntach mieszkającym, sumiennie administrowana, dobre ćwiczenie i porządek między górnikami i wszelkim robotnikiem skarbowym zachowane [były]. InsGór 166.

ADMINISTRUJĄCY
im. przym. czyn.
Formy gramatyczne:
lpst. równyM.madministrujący
lmst. równyD.administrujących
1. »zarządzający, kierujący czym«:
  • – ROZDZIAŁ TRZECI. Skarb koronny, y szkodzący ták administruiący Prowęnta skárbu, iáko obcy Pánowie, Szlachta, Kupcy. JabłSkrup 27.
2. »rozdzielający co, udzielający czego«:
  • – Słusznie od Administruiących Sakrament pokuty, Spowiednikow, ze wszelką pilnością y applikacyą, dla zbawienney pobożnie przystępuiącym informacyi, oddaliwszy każdy wykraczaiący affekt y passyą z opacznego parcyalnego zdania pochodzący, powinna bydź sprawowana [spowiedź]. GazPol 41, 1.
Autorki: DL, KS
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)