POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BANERKA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BANIASTY
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 23.02.2016
BANIA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: BANIA, BANIJA
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
M.bania
D.bani || banie
C.bani
B.banię || banio
N.banią
Ms.bani || baniej || banijej
M.banie
D.bań
C.baniom
B.banie
N.baniami
Ms.baniach
1. »pękate naczynie ze szkła, gliny, metalu, drewna, używane do różnych celów«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bania do destylowania:
troj. bania do kwiatów:
troj. mit. bezdenna bania:
  • – [Do Danaid] I wy, bezecne siostry [...] coście pomordowały swe męże właściwe, Za co w piekle bezdenną banię nalewacie. SzymSiel 26.
troj. krętna bania:
2. »kulisty przedmiot, kula«:
3. »kopuła półkulista a. inny element architektoniczny mający kształt półkulisty lub kulisty; rotunda«:
4. mat. »kula«:
5. »roślina zielna z rodziny dyniowatych, dynia; Cucurbita; owoc, nasiona tej rośliny«:
6. bot. »roślina zielna z rodziny dyniowatych, kolokwinta; Citrullus colocynthis; owoc tej rośliny«:
7. »pęcherzyk powietrza na powierzchni wody, bańka, bąbel«
przen. przenośnie:
  • – Głupi o roskosz ziemie zgubnie pyta/ Skrzydeł sie wietrznych chwyta/ Rościąga żagle ná strácenie leci/ Portu nie zna w swey checi. Puszcza lec żądzey w Bogáctwá y w włości/ Zarzy głodne chciwości [...] Gorne budynki/ szałe [sale]/ wirydarze/ Ma z świátem na rospárze/ Ma w wieczernikách zamysł w zbytku tani/ Pan rowien wodney Báni. JurkPieś D4v
8. »gniazdo os lub szerszeni«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. szerszenia bania; szerszeniowa bania:
9. zool. »ryba morska mająca ruchome kolce, mogąca przybierać kształt kulisty, diodon, najeżka; Diodon hystrix«:
10. zool. »gatunek delfina, orka; Orcinus orca«:
11. »miejsce, gdzie woda wypływa spod ziemi; ciepłe źródło o własnościach leczniczych«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. mit. z hipokreńskiej pić bani: »doznać, doświadczyć natchnienia poetyckiego.«
  • – Dokąd się, moja lutni, napierasz skwapliwie? Chcesz na świat [...] Ach, nie wiesz, czego-ć się chce! Różne w ludziach smaki [...] Jeden, co lepiej pisze, znajdzie w tobie siła, Co by cierpliwsza głowa jeszcze przekreśliła [...] Inszy, choć z hipokreńskiej nie pił nigdy bani, Żeby się coś zdał, czego nie umie, pogani. MorszAUtwKuk 6.
12. »pomieszczenie przeznaczone na kąpiele, łaźnia«:
13. »kopalnia soli«:
14. »niewielki statek morski o zaokrąglonym kształcie«:
#

BANIA
składnik nazwy geograficznej :
  • – Z pod Sachmaru poszło Woysko ku Z[ło]tey bani, a ztamtąd ku Polszcze Woysko nakierowało. DrobTuszInf 8.

BANIA
nazwa osobowa »nazwisko«:
  • – Ferenc Lewczak, Iwan Bania [...] [poświadczają akt kupna]. KsKlim 329.
Autorka: BR-K
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)