POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło DALMACKI drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło DAMA
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 16.03.2016
DALEKI przym.
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
lpM.mdaleki
żdaleka
D.żdalekiej
B.żdaleką
lmD.dalekich
lpM.żdalsza
D.mdalszego
żdalszej
ndalszego
B.mnżywdalszy
żdalszą
N.mdalszym
lmM.mosdalsi
nmosdalsze
D.dalszych
C.dalszym
B.nmosdalsze
Ms.dalszych
lpD.m albo ndaleka
1. »oddalony, daleko przebywający«:
2. »nie mający bliskich związków«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • (wariant I):
    Lepszy sąsiád bliski/ niźli Brát dáleki. RysProv E2.
  • (wariant II):
    – Przyjacielá twego/ y przyjacielá Ojcá twego/ nie opuszczaj: á do domu brátá twego nie wchodź w dzień utrapienia twego. Bo lepszy sąsiad bliski/ niż brát dáleki. BG Prz 27, 10.
przys.
  • Dálékie rzéczy vpátruiemy/ á bliskich nié widziemy. KnAd 141.

DALSZY
Formy gramatyczne:
»mający nastąpić później, po czymś co już było; następny«:
  • – Poszedł zostawiwszy ią na dalszy czas. PasPam 057.
  • – Gdy by iey [sc. matce] zas Swywolne dziatki gospodarską razęm wyniszczyły Spizarnią [...] do dalszego wiktu upadły by sposoby. PasPam 116v.
  • – Wsmość chciey do swoiey odeść Stancyiey dalszey Iok MSCi deklaracyiey oczekiwaiąc. PasPam 142v.
  • – Owszystkim od nas dostateczną będziesz miał wiadomość y o dalszych rzeczach rzetelną Informacyią. PasPam 151v-152.
  • – Kazał tedy Scypionowi zęmną zeby kilku rugować zgospod y tam na Pradze Stanąc do dalszey dyspozycyiey. PasPam 174.
  • – Potym dopiero iezeli się będzie zdała ta okazyia dopiro o dalszych terminach Consulere [radzić]. PasPam 221v.

DALEKI
w funkcji rzeczownika
Formy gramatyczne:
  • Dáléki/ aliter, z dála człowiék/ [...]. Kn 114.

Z DALEKA
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»z dalekiej odległości, z oddalenia«:
  • – Kazał iednak upatrować Bander iakie są czy Szweckie czy iakie insze ktorych ieszcze zdaleka rozeznac trudno. PasPam 068.
  • – Ow tez [okręt] wokazyiey wczorayszey iuz niepomogł zepsut tylko zdaleka stał. PasPam 069v.
  • – Uszykowano ich zagorą zdaleka od Woyska. PasPam 103.
  • – Przyiechał Wachmistrz Samo trzeć [...] postrzegszy ich zdaleka kazałęm wrot przywrzeć. PasPam 153v.
  • Zdaleka poczęli strzelać nie nacierali blisko. PasPam 157v.
  • – Widzielismy ze trzydziesci konnych ale niewięm kto to byli bo zdaleka. PasPam 237.
  • – Woleli by byli tey Fortece nie mieć [...] nieznać y zdaleka ią ominąć. PasPam 269.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (1 wiadomości)