POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło DALEKI drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło DALMACKI
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 12.07.2008
DALEKO przysł.
Słowniki: Kn, T III, L, SWil, SJP notują
Słowniki: SStp (?), SXVI (?), SW (?) nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1603
Formy gramatyczne:
daleko
dalej || dali
najdalej
1. »na dużą odległość, oddalając się od danego punktu«:
2. »w znacznej odległości, w oddaleniu«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. pytać się z daleka:
fraz. daleko chodzić od czego (sz. zm.): »być niepodobnym do czego, różnym od czego«
  • – Cudowne było złączenie Mátki y Pánny; cudowne wiáry y sercá ludzkiego; cudowne y to trzecie Bogá y człowieká/ dwu nátur/ ktore dáleko od siebie chodziły. BirkNiedz 66.
  • – Boię się/ áby kto powieści nászych dla tego sámego do siebie przypuszczáć nie chciáł/ że daleko chodzą od mniemánia pospolitego. StarPopr 41.
  • – Świece, kufle, szklenice, trunki co nas chłodzą, O jako daleko od nas chodzą, Od zbroj krwią popluskanych, od świetnych pancerzow, Od pałaszow y koncerzow. MorszZWierszeWir I 439.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys. od przysł.: Nie daleko pada jabłko od jabłoni
  • (wariant I):
    ~ Nie daremna ona przypowieść: Synaczek takuczki, jako i pan ociec, nie daleko jabłko od jabłoni padając. DorHipTur 32.
  • (wariant II):
    ~ Nie dáleko drzewá iábłko páda. RysProv X, 1.
przys.
  • Dáléko páś świnié/ bydło/ od ogrodá/ zboża. KnAd 142.
przys.
  • ~ Lépiey się wrócić/ niż dáley w błąd iść. KnAd 443.
przys.
  • ~ Cnotę dość pochwalić/ á daley nic. KnAd 84.
przys.
  • (wariant I):
    ~ Dáley Kot trzáśnie/ niźli mysz skoczy. RysProv III, 6-7.
  • (wariant II):
    ~ Hiszpan barzo załował ze z tem Potentatem Ktory kiedy się ruszy całem trzęsie Swiatem Polacy się zwadzili atym słuzy własnie Zenizeli Mysz skoczy, daliey kocur trzasnie [...]. PotWoj 36.
przys.
  • Dobre dáleko słycháć/ á złe ieszcze dáley. RysProv 20.
przys.
  • Bábá lecąc ze wschodu [= ze schodów] wołáłá/ co dalej to gorzej. RysProv 12.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)