POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ANGULARNY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ANGUŁOWATY
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 18.06.2015
ANGUŁ rzecz. m
Słowniki: SStp, SXVI, T III, L, SWil, SW, SJP notują
Słownik Kn nie notuje
Formy gramatyczne:
M.anguł
D.angułu
C.angułowi
B.anguł
N.angułem
Ms.angule
M.anguły
D.angułów
B.anguły
N.anguły
Ms.angułach
Etymologia:
łac. angulus
1. mat. »kąt«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. mat. anguł płaski II: »kąt płaski, znajdujący się na płaszczyźnie«
  • Anguł płáski. Angulus planus; iáki iest káżdy ná tablicy, álbo ná czym rownym, zrysowány. SolGeom I 1.
  • Anguł płaski: iest dwuch liniy [TC, CL] ná rowney płászczyźnie ztykáiących się iednymi końcámi [C] náchylenie zoboplne drugimi [L, T]. SolGeom I 14-15.
  • Anguł płáski, dzieli się ná Krzyżowy, Ostry, y Rozwárty. SolGeom I 15.
troj. mat. anguł centrowy: »kąt prosty«
  • – Tymże sposobem innych więcey granistych fortec determinuią się anguły centrowe co do swego wymiaru. BystrzInfArch F4v.
  • – Chcąc determinować liczbę gradusow Angułu centrowego fortecy czworogranistey, uczynić dywizyą należy gradusow 360. [...] przez liczbę 4. BystrzInfArch F4v.
troj. mat. anguł prosty: »kąt = 90 st.«
  • – Te linije [...] stojąc na krzyżu, formują anguły proste. AquaPrax 172.
troj. mat. anguł krzyżowy (sz. zm.): »kąt = 90 st.«
  • – Obserwuy że tákiego tryángułu Dwuściennorownego ánguł T, iest piąta cześć dwuch ángułow krzyżowych; to iest 36. gradusow, iákich kwádráns ma 90. SolGeom I 108.
  • Anguł krzyżowy. Angulus rectus. SolGeom I 2.
  • – Miasto ważki GP, możesz zażyć stopy, iáka iest B, w figurze poprzedzáiącey, ktora stopá iest przypráwiona do rękoieści GF, ná krzyżowy ánguł. SolArch 148.
troj. mat. anguł ostry (sz. zm.): »kąt mniejszy niż 90 st.«
  • Anguł prosty jest ten, który się formuje od czwarty części cyrkułu AB, ostry od szósty części BC AquaPrax 60.
  • Ostry ánguł: Actus angulus. Mnieyszy od krzyżowego. SolGeom I 5.
  • – Konie iako u dyszla krocey uwiążesz, tak im lzey będzie robić. A im dłużey, tym koniom ciezey dla tego, że angułem ostrzeyszym, koniec dyszla ku wałowi ciągną SolArch 85.
troj. mat. anguł spiczasty: »kąt mniejszy niż 90 st.«
  • – Odyjm precz tę blachę MGC, a zostanieć własna węgielnica, a otworzysz i zamkniesz, według angułu spiczatego albo płaskiego. AquaPrax 154.
troj. mat. anguł rozwarty (sz. zm.): »kąt większy niż 90 st.«
  • – W Tryangule, Rozwartokątnym BCD kwadrat na ścianie BD przeciwney angułowi rozwartemu C większy iest niż dwa drugie kwadraty na drugich dwoch ścia nach (BC, CD). SolGeom I 264.
  • Rozwárty ánguł. Obtusus angulus. Anguł większy niż krzyżowy. SolGeom I 6.
troj. mat. anguł płaskowaty: »kąt większy niż 90 st.«
  • – O angule prostym, ostrym i płaskowatym. AquaPrax 60.
troj. mat. anguł płaski I: »kąt większy niż 90 st.«
  • – Odyjm precz tę blachę MGC, a zostanieć własna węgielnica. a otworzysz i zamkniesz, według angułu spiczatego albo płaskiego. AquaPrax 154.
troj. mat. anguł pełny (sz. zm.): »kąt dwuścienny, część przestrzeni zawarta między dwiema półpłaszczyznami o wspólnej krawędzi«
  • – Anguł pełny. Angulus solidus, iaki iest, w figurach pełnych albo w Bryłach. SolGeom I 1.
  • – Anguł dzieli się ná pełny y płáski. Pełny iest między ściánámi, iákiey figury pełney, álbo Bryły. SolGeom I 15.
  • Pełny anguł: Czytay: Anguł pełny. SolGeom I 5.
troj. mat. anguł półcyrkułowy: »kąt = 180 st.«
  • Anguł pułcyrkułowy zowie się anguł ktory Dyameter CL i połcyrkuł CTL zawiera. SolGeom I 15.
troj. mat. anguł poboczny (sz. zm.): »kąt przyległy«
  • – Anguł poboczny. Angulus deinceps. SolGeom I 2.
  • Poboczny anguł. Angulus deincops. Iakie są około linii, postawioney iednym końcem, na drugiey. SolGeom I 5.
troj. mat. anguł cyrkułowy: »kąt = 360 st.«
  • Anguł cyrkułowy Angulus Circuli. SolGeom I 2.
troj. mat. anguł naprzemiany: »kąt naprzemianległy«
  • Anguł naprzemiany. Alternus. SolGeom I 2.
troj. mat. anguł półkrzyżowy: »kąt = 45 st.«
  • – SPorządz rurę miedzianą, iakiey chcesz wielkości obwinioną około walca BC angułem mnieyszym od połkrzyżowego. SolArch 151.
troj. mat. anguł przeciwny: »kąt wierzchołkowy«
  • Anguły Płaskie, insze są Przeciwne, albo przeciwko położone LCV, KCV; także LCK, VCF; ktore zawierają, dwie liniie LF, VK, spolnie się przecinaiące w punkcie C. SolGeom I 15.
troj. mat. anguł równoboczny: »kąt = 60 st.«
  • – Weź końcami cyrkla dalekość AB i idź w C, abyś formował jej anguł równoboczny ACB. AquaPrax 300.
troj. mat. sferyczny anguł (sz. zm.): »kąt przestrzenny«
  • Anguł Sferyczny. Angulus Sphaericus. SolGeom I 2.
  • Sferyczny anguł. Sphericus Angulus, Anguł ktory składaią dwa cyrkuły nawiększe Sfery. SolGeom I 7.
2. »róg, węgieł; kant«:
Autorka: KS
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)