POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło AFORYZM drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło AFRONTOWAĆ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2009
AFRONT rzecz. m
Słowniki: T III, L (XVIII), SWil, SW, SJP notują
Słowniki: SStp, SXVI, Kn nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1666
Formy gramatyczne:
M.afront
D.afrontu
B.afront
N.afrontem
Ms.afroncie
M.afronty
D.afrontów
B.afronty
Etymologia:
fr. affront, z łac.
»obraźliwe zachowanie się wobec kogo, uchybienie, zniewaga, obelga«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. przychodzić na afronty: »narażać się na obelgi zniewagi«
  • ~ W ten czas z iedną Chorągwią przychodzić na disgusty y affronty niegodziło się. LubJMan 67.
fraz. przyjść na afront: »narazić się na obelgi, zniewagi«
  • ~ Ieżeli ci Kawalerowie zacni y zasłużeni mieli prziyśdź na tak wielki affront? czy nie nalezało raczey zatrzymać Chorągiew Vsarską Syna mego Starosty Spiskiego. LubJMan 103.
fraz. zostać w afroncie: »doznać obrazy, zostać znieważonym«
  • ~ Ten się uskarza, że został w afroncie, Ta urażona słowem płacze w kącie. DrużZbiór 539.
fraz. brać co afrontem: »traktować, przyjmować co jako obrazę«
  • ~ Bogini [...] niebierz to Afrontem, Ze się chcę wybrać do mey Europy. DrużZbiór 279.
fraz. co komu czynić na afront || co komu robić na afront || co komu uczynić na afront || co komu wyrabiać na afront: »(u)czynić co w celu obrażenia kogo«
  • ~ Wymawiali mi to ześ to nąm uczynił na affront. PasPam 164v.
  • ~ Kiedy kto dobro nasze bierze i podobno nam to jeszcze na afront robią, wytrwać i ścierpieć niepodobna. SobJListy 62.
  • ~ To wszystko wyrabiał Sapieha na afront Krolowi zaczepiaiąc Koronne Kraje. OtwEDzieje 42.
przen. przenośnie:
  • – Nakarmić niesmacznym afrontem garnącą się do kogo i wpraszaiącą Fortunę niewiem by ludzka była. PisMów II II, 185
Autorka: TS
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)