POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło KAMIENNY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło KAMIZATA
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 06.10.2016
KAMIEŃ rzecz. m

Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne:
M.kamień
N.kamieniem
D.kamieni
B.kamienie
N.kamieńmi
Ms.kamieniach
»odłamek, kawałek bryły skalnej«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. agatowy kamień:
  • – [...] jest tam stół, cała tablica stołowa [...], z kamienia ametystowego; dwie wysokie kolumny z kamienia agatowego rznięte. ZawiszaPam 95-96.
  • – W Kościele Nayświętszey PANNY Snieżney iest 20. kilka species rożnych Kości Swiętych: w Kościele w Niebowzięcia PANNY MARYI, Mensa ná ktorey celebruią, iest całá z Agatowego kamienia, Krucyfix kamienny, ale miętki iak żywe ciało, cudami słynący; gdzie iest Ołtarzow 35. ChmielAteny II 306.
  • – W Tatrách gorach znayduią się ZŁOTE, SREBRNE żyły, Dyamenty y Rubiny według Starowolskiego: w Gruntach Elbląskich znáyduią się Dyamenty, Perły, Agatowy kamień: Horyń rzeka Wołyńska miewá czasem Perły w sobie: Odolanow w Woiewodztwie Kaliskim ma Hałun, Woiewodztwo Podolskie salitrę, ktorą tam wárzą z wody, w ktorey wprzod moczą w kadziach, ziemie z starych obor bráną, albo z gor ná to sposobnych iakom sam widział. ChmielAteny II 333.
troj. kamień błękitny (sz. zm.):
troj. drogi kamień: »minerał zdobniczy«
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. achatkowy kamień:
troj. kamień bogaty (sz. zm.):
  • – U szyie mu na piersiach wisiało noszenie, Wktorym były bogate y drogie kamienie. ArKochOrl 70v.
  • – Ukochana Lancelotto [...] Ciebie nie proszę o złoto, Nie chcę u ciebie kamieni Bogatych, ani pierścieni. ZimSRoks 62.
troj. gębkowy kamień:
troj. gagatkowy kamień:
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Iedná bábá kámień do studnie w wáli/ a dziesięć go chłopow nie dobędzie. RysProv Cv.
przys.
  • Rycerstwo zá niem/ gryzłoby kámień. RysProv XIV, 3.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)