POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło CHALDEJSKI drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło CHAŁAS
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 17.01.2015
CHAŁUPA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: CHAŁUPA, CHAŁAPA, *CHAŁUBA, *HAŁUPA
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
M.chałapa || chałupa
D.chałupy
chałupej
B.chałupę
N.chałupą
Ms.hałupie || chałupie
M.chałupy
D.chałup || chałub
B.chałupy
Ms.chałupach
M.chałupie
B.chałupie
1. także zbiorowo »mały, nędzny dom, zamieszkany zwykle przez ludzi niskiego stanu«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. gburska chałupa (sz. zm.):
  • – Pan pod starości mieszka we wsi Borzechowie w gburskiej chałupie. OpisKról 226.
  • – Wieś Kawki. Chałup gburskich pustych 2. OpisKról 58.
troj. chałupnicza chałupa (sz. zm.):
  • – Ci 4 nie mają chałupniczych swoich chałup, tylko mieszkają, gdzie się mogą pomieścić. InwKal I 344.
  • Chałupa chałupnicza. w której mieszka chałupnik Adam, stara, w której okna złe i piec. InwKal I 632.
troj. ciepła chałupa:
troj. chałupa ogrodnicza (sz. zm.):
  • – Folwark Wyspowo [...] Chałup ogrodniczych, w ktorych ludzie mieszkają 3, czwarta pusta. OpisKról 120-121.
  • Ogrodnicze chałupy popalone i ludzie powymierali, żadnego niemasz ogrodnika. OpisKról 367.
troj. chałupa chłopska:
troj. chałupa folwarkowa:
troj. chałupa kołodziejska:
troj. okupna chałupa:
troj. chałupa pańska:
troj. pasterska chałupa:
troj. chałupa ratajska:
troj. chałupa robotnicza:
troj. chałupa zagrodnicza:
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • I ty/ y żoná y cháłupá/ y wszystko twoje/ (scil.jest) Du/ dein Weib/ deine Hütte/ und alles das deine/ ist mein. [Also pflegen die Polnischen von Adel wieder ihre leibeigene Unterthanen zu sagen]. DobrGram 427-428.
przen. przenośnie:
  • – Ale Gwiazd, ktorym dusze ludzkie przypodobom; Liczby nie mász, bo z ciáły, nie podległy grobom. Prosto, skoro z śmiertelnych dobędą się cháłup, Dobre do niebá idą, grzeszne piekłu ná łup. PotPocz 72
2. »własny dom, własne miejsce zamieszkania«:
3. »człowiek biedny, chłop; w lm: stan chłopski«:
#
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)