POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło CHASZCZ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło CHATKA
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 29.06.2011
CHATA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: CHATA, *HATA
Słowniki: Kn, T III, L, SWil, SW, SJP notują
Słowniki: SStp, SXVI nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 0
Formy gramatyczne:
M.chata
D.chaty
C.chacie
B.chatę
Ms.chacie || hacie
M.chaty
B.chaty
Ms.chatach || hatach
1. »mały, nędzny dom, zamieszkany zwykle przez ludzi niskiego stanu«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. chłopska chata (sz. zm.):
  • – Więc prawie niewiedział jakimby Sposobem bespiecznie te drogi przebyć az się tandem po kupiecku przebrał lecz y tak zdradzony w chacie chłopskiey niedaleko wiednia od Xiązęcia Austryackiego w niewolą wzięty. IntrHist 76-77.
  • – Bywa że razem w Szlacheckim dworze y chłopskiey chácie, [...] urodzi się dziecie. BystrzInfAstrol III/IX.
troj. chata wieśniacza:
troj. chałupnicza chata:
troj. oboźna chata:
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Wielka tárápátá/ dziuráwa w deżdż chátá. RysProv XVII, 7.
przys.
  • Lepszá záwsze iest Niska z Cnotą chata. Niż Wysoki z Fortuną Pałac. LubSŁapAdw 107.
przys.
  • Iédná iáskołká nié czyni láta; nié czyni miástá iedná chátá. KnAd 309.
przen. przenośnie:
  • – Wiedzcie o tym/ że wszyscy czárci z niebá wyrzuceni/ w tákich hatách nieszkáią/ ktorych względem nas chlewy násze/ y psiárnie smrodliwe vszłyby zá páłace y za komory krolewskie. BirkNagr 53
2. »własny dom, własne miejsce zamieszkania«:
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)