POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ALIENOWANIE drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ALIEŃSKI
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 16.02.2016
ALIENOWAĆ czas. dk/ndk
Słowniki: SXVI, SWil, SW, SJP notują
Słowniki: SStp, Kn, T III, L nie notują
Formy gramatyczne:
alienować
lpm1. os.alienowałem
2. os.alienowałeś
3. os.alienował
lmmos1. os.-śmy alienowali
alienując
alienowawszy
Etymologia:
łac. alienare
1. prawn. »przenieść (przenosić) prawo własności na kogo innego drogą aktu prawnego (darowizny, sprzedaży i in.), oddać (oddawać), darować, odstąpić (odstępować) co«:
Rekcja: co (od czego)
2. »oddalić (oddalać), odsunąć (odsuwać); zrazić«:
Rekcja: kogo, co (od czego, czym)
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. alienować kogo od boku czyjego (sz. zm.): »oddalić, odprawić kogo«
  • ~ Odebrałem List [...] przez Kozłowskiego muzykanta mego przeszłego ktorego mnie odsyła ponieważ nieodpowiednie Odjechał alienowawszy od Boku swego. SapADiar 6.
przen. przenośnie:
  • ~ Od niej [ojczyzny] wszelką ostatniey ruiny y upadłey boiaźń, dalekim záwsze alienowałes wstrętem. LubSŁapAdw V
3. »zwolnić ze stanowiska, z obowiązków, odprawić«:
Rekcja: kogo
4. »wydalać, usuwać z jakiego miejsca«:
Rekcja: kogo

ALIENOWANY
im. przym. bier.
Formy gramatyczne:
lpodmiana złożonaM.malienowany
żalienowana
nalienowane
lmodmiana złożonaM.nmosalienowane
B.nmosalienowane
1. »oddany, darowany«:
  • – We Szwecyey kazał Krol lustrowáć wszystkie dobrá Koronne/ ktore od teyże Krolowey tempore sui Regiminis, per donationem álienowáne były. MerkPol 209.
  • – Skorom karczmę i rolą, Żołna nazwaną, która na 30 lat od starostwa przez przywilej JKM alienowana była i osobliwą sumą onerowana, znowu moim własnym sumptem wykupił [...] tę przedaję. InwPuck 169.
2. »oddalony, odesłany«:
  • – Odiechał Pan Gierlach Cyrulik Nadworny alienowany od mego boku do Wilna. SapADiar 79.
3. »zwolniony z obowiązków«:
  • – Kiedy się pokaże na którego robotnika, że liny psuje i promienie z sobą wyniesie, przez cały miesiąc robić po drogach i od roboty na zawsze alienowany będzie. InsGór 79.
4. »odebrany komu«:
  • – Zawiadywanie też o rządach inflantskich [...] aby jednak od władzy urzędu mego miało być alienowane, nie życzę. RadziwKSprawy 98.
Autorka: BR-K
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)