POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ALTERNATYWA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ALTEROWAĆ SIĘ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 25.02.2015
ALTEROWAĆ czas. ndk
Słowniki: SW, SJP notują
Słowniki: SStp, SXVI, Kn, T III, L, SWil nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1632
Formy gramatyczne:
alterować
lp3. os.alteruje
lm3. os.alterują
lpm3. os.alterował
n3. os.alterowało
alterując
Etymologia:
łac. alterare
1. »zmieniać, przemieniać, przekształcać; ulegać przemianie«:
Rekcja: co (do czego)
2. »martwić, niepokoić, irytować; zakłócać co; o zdrowiu: dokuczać, szkodzić komu, czemu«:
Rekcja: kogo, co
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. alterować serce (sz. zm.): »martwić, smicić kogo«
  • ~ Podlegáiąc práwom i dekretom Boskim więcey mi się nie godzi tylko zapłákáć/ kiedy dawną śmiertelności ná moim kondemnatę żałosna dzisiay eksekucya bierze/ álterować Przyiácielskiego sercá niechcę. wszakże żałobą i smutkiem od siebie nie odráżę/ kiedy cię ná ostátniey domu moiego nadzieiey eksekwiie záproszę. PisMów II 308.
  • ~ Tać kompanija trzymała, memu odjechać nie dała. Już tu serce alteruje, gdy mi racyje formuje. StanTrans 112.
  • ~ Ták nie miáło by delikátne y sławę kocháiące álterowáć serca. DanOstSwada III, 15.
  • ~ Niech że iuż żadne serc Naszych nie alteruią przeciwności, czas ocierać wyciśnione prasą publicznego zamieszania łzy z oczy Naszych. DanOstSwada I, 178.

ALTEROWAĆ
czas. niewł. ndk
Formy gramatyczne:
alterowało
»martwić, niepokoić, irytować; zakłócać co; o zdrowiu: dokuczać, szkodzić komu, czemu«:
  • – Niedobrzem się miał barzo, wszystkiego mię alterowało, katar i kaszel srogi. ChrapDiar I 346.
Autorka: BR-K
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)