POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło DUCHOWIEŃSTWO drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło DUDEK
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2016
DUCHOWNY przym.
Słowniki: SStp, SXVI, Kn, T III, L (XVI-XIX), SWil, SW, SJP notują
Formy gramatyczne:
lpM.mduchowny
żduchowna
nduchowne
D.mduchownego
żduchownej
C.nduchownemu
B.mnżywduchowny
N.mduchownym
lmM.mosduchowni
nmosduchowne
D.duchownych
C.duchownym
B.nmosduchowne
1. »związany z duchem, duszą«:
2. »związany z duchowieństwem«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. dobra duchowne:
troj. stan duchowny:
  • – Duchowny człowiék/ stánu duchownego. [...]. Kn 153.
  • – W rok [...] po urodzeniu moim byłem śmiertelnie chory i już cale zdesperpwany, lecz gdy wyżej wyrażony ksiądz Giżycki i ksiądz Gass, praeses komunistów, przyjechali do Jelnej i modlitwę nade mną uczynili, a do tego matka moja dobrodzika ofiarowała mię, jeżeli przyjdę do zdrowia, na służbę boską i stan duchowny, tedy za łaską Pana Boga ozdrowiałem. MatDiar 35.
  • – [...] 2) stanu duchownego ludzie; duchowne sądy [...]. T III 285.
troj. akta duchowne:
troj. prawo duchowne:
  • Duchownemu práwu kogo oddáć [...]. Kn 153.
  • – Naprzod prawu duchownemu należy sąd rozeznać roznicę około wiary S. Chrześciiańskiey o Heretykach y Schismatykach bluźniercach Bożych i Apostatach. WisCzar 10.
  • Prawo Duchowne. das geistliche Recht. le Droit Canonique. T III 285.

DUCHOWNY
w funkcji rzeczownika
Formy gramatyczne:
»osoba należąca do duchowieństwa; ksiądz, zakonnik«:
  • – Nie nowináć to/ że się od pászkwilántow przy máłych y lichych Jezuitách/ ludźiom wielkim y zacnym duchownym ábo świeckim dostánie. SzemGrat 129.
  • Duchownego sądzić u práwá świéckiego [...]. Kn 153.
  • – Zaden z Hetmanow ani Prywatnych Ludzi lub się lub przez Sub Ordinatas Personas [zależnych ludzi] z Duchownych i Swieckich tak konnych iako y W.X Litewskiego zemsty praetendować [...] nie będzie. PasPam 211-211v.
  • Duchowni kazali to ofiarować in memoriam [na pamiątkę] Iutrzni. PasPam 58v.
Autorka: MBM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)