POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BELLOARDA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BELLUARD
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 05.05.2016
BELLONA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: BELLONA, BELONA
Słowniki: T III (belona), L (bez cyt.), SWil, SW notują
Słowniki: SStp, SXVI, Kn, SJP nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1604
Formy gramatyczne:
M.bellona || belona
D.bellony || belony
C.bellonie
B.bellonę
N.belloną
M.bellony
N.bellonami
1. mit. nazwa własna »staroitalska bogini wojny«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. wojenna Bellona:
przen. przenośnie:
  • – A Mars konno z Belloną tryumfy opiewa/ Y Moskwę y Polaká w ieden płaszcz odziewa. JurkHym B
  • – [W domu Jana Tęczyńskiego] Groty w kole Zołnierskiem y Rycerskie sztuki/ Pismá pod Wáwrzynowym wieńcem y náuki. Krotofile wesołą słodkoć [!] z iednywáły/ Mársow tanieć Beloná/ Muzy rym śpiewáły. JurkScil A2v
  • – Te pompy ná pogrzebie ludzi tych [którzy zginęli w obronie ojczyzny po porażce cecorskiej] odprawi. Gdy nad Dniestrem Belloná świeże woyská stáwi. TwarSLeg 17
  • Bellona ręce lozem puściła, Głucha w kościołach Nemezys wyła, Nagie granice, naga obrona, A na zawodzie rętszym Korona. TwarSRytTur 4
  • – Stądże (czym się ja nie dopiero hydzę) serca tym więcej zajątrzone widzę i czekam, rychło miedzy swemi płoty złożą zaś na się ostre w Polszcze groty. Co by wypiła polskiej krwie Bellona, Furyją na się wzajem popędzona? MiasKZbiór 185
  • – Ciebie tu tylko wspomni moje pioro Srogiej Bellony niewyrodna coro A matko moja niegdyś niezwalczona, Dziś pogrzebiona [apostrofa do chorągwi]. MorszZWierszeWir I 357-358
  • – Coście rękę Mársowi dáli: y Bellonie, Niech wam nie będą, w wielkiey cenie wásze stroie. PotPocz 147a
  • – Iędnak daiąc część sláchcie zgromádzony Ktorzy dlá Woyny, y Srogiey Bellony, Drogie Swe fanty w klasztorze złozyli Zony y dzieci [z] tegosię zwierzyli[zakonnicy]: I prosili ich, coby tez y oni Radzili czynic wtey nieszczęsney toni. OblJasGór 13v
2. indyw. »bogini urodzajów«:
3. przen. »rzemiosło wojenne, wojaczka; bitwa, wojna, ogół żołnierzy biorących w nich udział, wojska«:
4. nazwa własna »imię klaczy«:
Autorzy: DL, WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)