POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BODZENIE drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BODZIĘNIEC
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 23.02.2017
BODZIEC rzecz. m
Warianty fonetyczne: BODZIEC, *BOJEC, *BODEC, BODZIEĆ
Słowniki: SXVI, Kn, T III, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
M.bodziec || bojec
D.bodźca
C.bodźcowi
B.uż. nżyw.bodziec
N.bodźcem || bojcem
M.uż. nosob.bodźca
D.bojców
B.uż. nosob.bodźce || bojce
N.bodźcami || bodcami
1. »ostro zakończony przedmiot, mogący służyć do poganiania zwierząt, np. ostroga, także do kłucia, przebijania lub cięcia czego«:
przen. przenośnie:
  • – Gdzież jest o smierci bodziec twoj? Gdzież jest piekło zwycięstwo twoje? Lecz bodziec śmierci jest grzech/ á moc grzechu jest Zakon. BG 1Kor 15, 55-56
  • – Gdy cię w panosz weźmie animusz, [...] Twe i przodków twych dzieła szkaradnie poszpeci. Więc ci bodziec przysadzi i krzepko osiędzie, Wprzód na małe przykopy, potem [...] W haniebną odchłań bieżąc na zgubę koniecznie. NiebAnBad 262
  • – Nie buntuycie Synkowie, zá swoich się Oycow? Nie będziecie umieráć, od trzech w sercu boycow. Ná cię to podobieństwo: ná cie grzeszny człecze, Gdyć śmierć po dziatkách w serce trzy groty záwlecze. PotPocz 129
2. »u niektórych ptaków charakterystyczny pazur wyrastający z tyłu nóg, ostroga łapy«:
3. »kłująca roślina; kolec u takiej rośliny, cierń«:
4. przen. »niepokój, udręka«:
5. przen. »zachęta, podnieta, pobudka do czego«:
Autorka: BR-K
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)