POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło DYZGUST drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło DZIAD
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 26.02.2015
*DZIAĆ SIĘ czas. ndk
Słowniki: SStp, SXVI, Kn, L, SWil, SW, SJP notują
Słownik T III (?) nie notuje
Formy gramatyczne:
lp3. os.dzieje się
lm3. os.dzieją się
lpż3. os.działa się
n3. os.działo się
»odbywać się, zdarzać się, zachodzić, stawać się«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. dzieje się coś komuś: »przytrafia się coś komuś, dotyka kogoś coś«
  • ~ Niektorzy z kompaniiey postrzegli y pytaią coc się to dzieie że się to czasęm zapamiętywasz? PasPam 73v.
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. dzieje się coś czymś, kimś: »coś lub ktoś jest czegoś przyczyną, powodem, sprawcą«
  • ~ Czym się to dzieie iuzem powiedział że perversis Delatorum Consillis [przewrotnymi radami donosicieli]. PasPam 148.
  • ~ Niemcy dawali im dobre słowa ale się to działo dobrym Wodzem. PasPam 259v.
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. niech się dzieje czyjaś wola:
  • ~ Przenieść się Wci mojej duszy bardziej życzyłbym do miasta niżeli do zamku [...]. Ale i w tym niech się dzieje wola Wci serca mego [...]. SobJListy 568.
  • ~ Ták y Chrystus mowi Matthaei 26, Oycze moy, ieżeli ten kielich przeiść nie może, áżbym go wypił, niech się dzieie wola twoiá. TylkStrom 63.

*DZIAĆ SIĘ
czas. niewł. ndk
Formy gramatyczne:
dzieje się
działo się
»odbywać się, zdarzać się, zachodzić, stawać się«:
  • – Tak własnie z Cesarzem się działo kiedu [kiedy] iuz z Hukany y desperuiący w [sz]częsciu niemogł Swoiey Salwowac Stolice. PasPam 276.
  • – Własnie w tęn czas kiedy się tam zle działo, kiedy go z listami zatrzymano kiedy zapowrotem owe w domu nastąpiły zale. To mnie tez takie cięszkosci na Sercu czyniły zem niewiedział iezelim zyw. PasPam 76.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)