POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BAZYLIK drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BAZYLIKON
Data ostatniej modyfikacji: 23.08.2014
BAZYLIKA I rzecz. ż
Słowniki: T III, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP notują
Słowniki: SStp, SXVI, Kn nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1610
Formy gramatyczne:
M.bazylika
D.bazyliki
C.bazylice
B.bazylikę
N.bazyliką
Ms.bazylice
M.bazyliki
D.bazylik
B.bazyliki
N.bazylikami
Ms.bazylikach
Etymologia:
łac. basilica
1. »duża świątynia chrześcijańska, często o szczególnym znaczeniu, np. będąca siedzibą biskupstwa«:
przen. przenośnie:
  • – Słyszałeś, co Syn Boży rzekł do apostoła: piekielne mocy mego nie ruszą kościoła, A Tekieli, ktoremu zawieszeniem grożą, Chce z Turkami obalić bazylikę Bożą? PotFraszBrück I I, 440
2. »w starożytności okazały, zdobiony gmach służący celom publicznym: sądom, zgromadzeniom, targom«:
1. a. 2.:
#
Autorka: DA
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)
Data ostatniej modyfikacji: 26.01.2016
BAZYLIKA II rzecz. ż
Słowniki: SStp, Kn, T III, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP notują
Słownik SXVI nie notuje
Formy gramatyczne:
M.bazylika
D.bazyliki
N.bazyliką
Etymologia:
łac. basilicum
1. bot. »roślina zielna o silnej woni, stosowana w lecznictwie i jako przyprawa, bazylia pospolita; Ocimum basilicum«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bot. bazylika większa:
  • Basilicum, Bázyliká większa [rejestr ziół]. CompMed 20.
2. bot. »roślina zielna, czyścica drobnokwiatowa; Calamintha acinos«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bot. bazylika polna:
  • Bázyliká polna/ Acinus fe. et Epipetron neut. Ocimum syluestre, [...] Firlétká płonna/ krowia. Kn 18.
  • Bázyliká polna/ Acinos, herba. Ocymosimilis, lat. Ocymastrum. Wild Basilien. DasHünDict Ooiijv.
  • bazylika polna, (ocimum silvestre) Feld-Basilien. basilic sauvage. T III 29.
3. »niezidentyfikowana roślina«
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bot. bazylika wodna:
  • bazylika wodna, vid. Firletka wodna. T III 29.
troj. bot. bazylika kędzierzawa:
  • – Jest y czwarta Bázyliká kędzierzáwa/ cudzoziemska/ liścia niemáłego/ modráwego/ ábo pobłękitniáłego/ około kárbowánego. SyrZiel 479.
Patrz BAZYLIJA, BAZYLIJKA, BAZYLIK, BAZYLISKA, FIRLETKA, BALSAM, WASILEK.
Autorka: DA
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)
Data ostatniej modyfikacji: 05.09.2013
BAZYLIKA III rzecz. ż
Słownik SXVI notuje
Słowniki: SStp, Kn, T III, L, SWil, SW, SJP nie notują
Formy gramatyczne:
M.bazylika
D.bazyliki
Etymologia:
łac. basilica
med. »żyła ramienia«:
Autorka: DA
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)
Data ostatniej modyfikacji: 22.01.2015
BAZYLIKA IV rzecz. ż
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1613
Formy gramatyczne:
N.bazyliką
Etymologia:
łac. basilicon
fr. basilicon
med. »maść gojąca rany«:
Patrz BAZYLIKON.
Autorka: DA
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)