POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło PANIĘCY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło PANIN
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 10.09.2016
PANIEŃSKI przym.
Warianty fonetyczne: PANIEŃSKI, PANIĘSKI

Najwcześniejsze poświadczenie: 1613
Formy gramatyczne:
lpM.mpanieński || panięski
żpanieńska
npanieńskie
D.mpanieńskiego
żpanieńskiej
C.żpanieńskiej
B.mnżywpanieński
żpanieńską
N.mpanieńskim
Ms.mpanieńskim
żpanieńskiej
npanieńskim
W.żpanieńska
lmM.nmospanięskie
D.panięńskich || panieńskich
C.panieńskim
B.nmospanieńskie
Ms.panieńskich
lpC.m albo npanieńsku
1. »należący do panny, właściwy pannie, nastolatce a. kobiecie niezamężnej«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. wstyd panieński (sz. zm.):
  • – Sámá ią (Cecylię Renatę) cnotá/ y wrodzone Cesárskié pánieńskim wstydem wytuczone obyczáie swymi piersiámi karmiły. WojszOr 37.
  • – Stárzy Pogánie nákładszy koszyczek liliey ślicznych ofiárowáli ie Nimphom ná znák wstydu pánieńskiego [...]. StarKaz 450.
  • Wstyd panieński na niewstyd psom Krymskim wydany, Niewinne obrócone dziateczki w pogany. ZimBSiel 149.
  • – [...] pokora niezmyślona, prawdziwe Nabożeństwo, nieprzymuszone posłuszeństwo, cichość, skromność, wstyd niepokalany Panieński, y inne świątobliwe przymioty, do ktorych tá zacna Pánná przy wrodzoney sposobności,z dozornego wychowania Bogoboyney Rodzicielki pochop wziąwszy, ná wszeláką dá Bog pociechę y ozdobę z tym wszytkim idzie dziś w dom W.M.P. [...]. DanOstSwada II, 18.
  • – Krolowá IMC P.M.M. przyięłá w Dom swoy Krolewski Dámę, ktorá w swym mieyscu nie miáłá inquitatem fatorum, wychowáłá w Swiątnicy tey swey Páńskiey, gdzie wszytkie wysokie Pánieńskiego wstydu przymioty, wszytkie wypolerowáney grzeczności ozdoby, wszytkie doskonáłey pobożności y skromności decora stateczną sobie zásádziły Stolicę. DanOstSwada II, 5.
  • – Wstyd. 1) Schamhaftigkeit [...] pudeur, f. bonne honte, honnête [...] uroda przy panieńskim wstydzie [...]. T III 2639-2640.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • – Młoda rádá/ Pánieńska łáská/ Márcowa pogoda/ skutku nie maią. RysProv IX, 3.
przys.
  • – Miłość Pánieńska/ szczescie kárty/ łáská Páńska/ y krasá rożey/ nie długo trwáłe rzeczy. RysProv IX, 3.
2. »dziewiczy«:
3. »kobiecy, przeznaczony dla kobiet, składający się z kobiet, żeński«:
4. »należący do zakonnic«:
5. »właściwy Matce Boskiej, Najświętszej Panience«:
6. »nazwa rośliny zielnej«:

PO PANIEŃSKU
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»w sposób właściwy kobiecie«:
  • – Tetys [...] wziąwszy go [Achillesa] od Mistrzá, miedzy Corkámi Likomedesa Krolá wyspy Scyros, po Pánieńsku ubránego zátáiłá. ClaudUstHis 106.
Autor: PK
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)