POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło MĄDROŚĆ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło MĄDRZE
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 05.03.2008
*MĄDRY przym.

Najwcześniejsze poświadczenie: 1616
Formy gramatyczne:
lpM.żmądra
D.mmądrego
N.żmądrą
lmM.mosmądrzy
1. »będący wynikiem czyjejś roztropności, dowodem rozumu, nacechowany mądrością«:
2. »rozumny, roztropny«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Bogáctwá tę własność máią. Mądrego głupiem dziáłáią. KnAd 31.
przys.
  • Pięniędzmi bogactwy mądry władnié/ głupi iem służy. KnAd 837.
przys.
  • ~ Pijanstwo mądremu baczenia odeimuié. KnAd 843.
przys.
  • – Powodzeniem ludzié spráwy miérzą/ nié mądrem baczęniem. KnAd 916.
przys.
  • ~ Przede drzwiami bogatych błaznow, mądrzy zwykli siadac. JaśDict 117.
przys.
  • Mądry Medyk vpátruie, áby wątrobę chłodząc, nie záziębił żołądká. FredPrzysł C1v.
przys.
  • Kto z mądrymi chodzi, mądrym będzie, przyiáciel głupich, podobnym im będzie. BirkOboz 74.
przys.
  • Mądry oyciéc syná ma mieć głupiégo/ á bogáty vbogiego. KnAd 803.
przys.
  • Kto w dziesiąci leciech/ nie będzie nadobny/ we dwudziestu gładki/ we trzydziestu duży/ we czterdziestu mądry/ w piąciudziesiąt bogáty/ wsześciudziesiąt nabożny/ tedy iuz do śmierci tákim nie będzie. RysProv VII, 7.
przys.
  • Biáłagłowá grzeczna Wino mocne/ Z namędrszego vczyni błazna. ŻabPol B3v.

MĄDRY
w funkcji rzeczownika
Formy gramatyczne:
»człowiek rozumny, mądry«:
  • Mądrzy powiedaią że kto Ma wolne Sumnienie ten wszelakie kalumniie y Ludzkie fałszywe mowy powinięn lekce wazyc. PasPam 148.
  • – Coz tedy na tym Swiecie Ludziom Chwałę rodzi Do wiekopomney Sławy Co wielu przywodzi? Fortitudo [dzielność] Tak mądrzy zgodnie powiedaią. PasPam 275.
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • ~ Mądremu dość skinąć/ ostátka się domyśli. KnAd 461.
przys.
  • ~ Podobáć się mądremu/ dość i iédnemu. KnAd 880.
Autor: SPas
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)