POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BODZIĘNIE SIĘ drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BODZISZEK
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 01.09.2016
BÓŚĆ czas. ndk
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
bóść
lp1. os.bodę || bodzę
2. os.bodziesz
3. os.bodzie
lm3. os.bodą || bodzą
lpm3. os.bódł
ż3. os.bodła
n3. os.bodło
lmmos3. os.bodli
nmos3. os.bodły
lp2. os.bódź
lpm3. os.by bódł
ż3. os.by bodła
lmmos2. os.by -ście bodli
nmos3. os.by bodły
bodąc || bodząc
1. »uderzać przedmiotem spiczastym, np. rogami, ostrogą, kłuć«:
Rekcja: kogo, co
przen. przenośnie:
  • – Tobie [Boże] krzywdy y swoie urazy poruczem Ty pokarzesz kto winien; Zatwych ludzi zgodą Spuszczą rogi Poganie ktorymi nas bodą. PotWoj 3
  • – Nie truchley Oświecony Wiśniowieckich Domie, Nie ták rogi, śmierć, twemu Xiężycowi, łomie, Zeby Ottomáńskiego, nimiście nie bodli. PotPocz 36-37
  • – Tam kędy Krępak ostrem kopcem, ábo metem, Polskę dzieląc od Węgier, bodzie Niebo grzbietem Sławny Donáiec, iáko Druentia rzeká, Strumieniem, z rázu cienkiem, ále szybkim zcieka. PotPocz 74
  • – Pięknym Loiczne wdzięcznieią pozorem Flory rozlicznym czubią się kolorem Bodzą ukrytym iednak subtelnieysze kolcem dowcipy chyba sposobnieysze. MikSil 82v
  • – Excessa czyie ieno ad notitiam Cesarzá, ták zaráz ad poenam idą: wlot ucierá rogow by nie bodły, uciná skrzydeł, by nie látały. ChmielAteny II 479
  • – [Mówi Dawid] Trzeba mu [Nabalowi] rogow przytrzeć, by niebodł, niebrykał Y żeby kłodką gębę otwartą zamykał. DrużZbiór 50
  • – A sámá [Wisła w czasie powodzi] morze kilką rogow bodzie/ Y woynę/ nie dań śle Báltyckiey wodzie. TasKochGoff 235
  • – Fedoro [...] Ilekroć przypominam przyjemności twoje, Rozmnażają się w sercu mym miłosnym roje, A myśli, jako pszczółki: raz słodką ochłodą Cieszą mię, drugim razem żądłami mię bodą. ZimBSiel 135
2. »dręczyć, niepokoić, pobudzać, podburzać, popychać do czego«:
Rekcja: kogo, co, przeciw komu
#

BODĄCY
im. przym. czyn.
Formy gramatyczne:
lpst. równyM.mbodący
lmst. równyD.bodących
B.nmosbodzące
»uderzać przedmiotem spiczastym, np. rogami, ostrogą, kłuć«:
  • – TO ziele [krzyżowniczki]/ máło nie może bydź miedzy osty poczytáne/ dla bodących iego bodlaków. SyrZiel 1346.
  • – Gdy podroście [bernardynek]/ około kráiow ości bodzące wypuscza. SyrZiel 563.
  • Bodący rad/ s. woł/ [...] qui cornu ferit, Virg. [...] Cornipeta, Sipont. Cornupeta in SS. libris. Kn 38.

BODZIONY
im. przym. bier.
Formy gramatyczne:
lpodmiana złożonaM.mbodziony
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)