POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BURZĄCY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BURZENIE
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 01.09.2016
BURZYĆ SIĘ czas. ndk
Warianty fonetyczne: BURZYĆ SIĘ, *BURŻYĆ SIĘ
Słowniki: SXVI, Kn, T III, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
burzyć się
lp1. os.burzę się
2. os.się burzysz
3. os.się burzy
lm3. os.się burzą
lpm3. os.się burzył
ż3. os.burzyła się
n3. os.się burzyło
się burzeło
lmmos3. os.się burzyli || burżyli się
nmos3. os.się burzyły
burząc się
1. »kłębić się, kotłować się, gwałtownie falować, silnie pulsować, tętnić; o morzu także: mieć przypływy i odpływy«:
2. »o piwie, winie: fermentować, musować, pienić się«:
3. »o człowieku: doznawać gwałtownych uczuć, podniecać sie, unosić się, wzruszać się; o uczuciach: wzbierać, wzmagać się, opanowywać, targać kogo«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. się burzyć jako młode piwo:
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • – Gniew wynurzy/ co się w sercu burzy. KnAd 258.
przys.
  • – Godność wynurzy/ co się w kiem burzy. KnAd 263.
przys.
  • – Twarz łácno wynurzy/ co się w sércu burzy. KnAd 1181.
4. »buntować się, powstawać, występować«:
Rekcja: przeciw komu, czemu, na co

BURZĄCY SIĘ
im. przym. czyn.
Formy gramatyczne:
lpst. równyM.żburząca się
D.żburzącej się || burżącej się
B.żburzącą się
N.nburzącym się
lmst. równyD.się burzących
1. »kłębiący się, kotłujący się, gwasłtownie falujący«:
  • – Puls zwány Vndosus rozumie się ten kiedy są iednákowe pulsátie, lecz pod pálcámi zda się ták bić, iákoby woda burząca się. VadeMed 12.
  • – Intestinalis [ruptura] [...] przydáie się nayczęściey z wielkości wiatrow w kiszkách się burzących. VadeMed 128.
  • – Námoczenie nog w zimney wodzie stánowi krew z kądkolwiek burzącą się, y do zátrzymania trudną. VadeMed 234.
  • – PHOCA [...] Rybá [...] z Morzem ma Sympatyą [...] aliás skora iey gdziekolwiek się znayduie, koresponduie z Morską konstytucyą, z burzącym się włosy do gory podnosi, a spokoynym pokłada. ChmielAteny I I, 530.
  • – Potym burżącey sie do Głowy krwi impet przez otworzenie żyły na nodze [...] uśmierzysz. BeimJelMed 341-342..
2.
  • – Upatrzywszy ucciwą pogodę [...] ustąpienia do czasu burzącei się inuidÿei, prosiełem abym zdrugiemi na seym iadącemi mogł do Polsky dobieżeć. OssŻyw 40v.
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)