POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BRYLIANTOWY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BRYŁAMI
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 22.06.2015
BRYŁA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: BRYŁA, BREŁA, BRELA
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
M.breła || bryla || bryła
D.bryły || breły
C.bryle
B.bryłę || brełę
N.bryłą || brełą
Ms.bryle
M.bryły || breły
D.brył
B.bryły || breły
N.bryłami || brełami
Ms.bryłach
1. »ciało fizyczne o kształtach nieforemnych, zwykle znacznych rozmiarów, gruda«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. bryłą ziemi narzucony: »leżący w grobie«
  • ~ Ten to dziś brełą ziemi nárzuczony/ ktory nieraz páłászem/ hardym/ grubym/ dzikim národom ná oczy narzuczał. WojszOr 204.
fraz. jedną ziemi(e) bryłą okryty: »leżący w grobie«
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • – Známienity ubior cnotá, lepszy niźli breła złotá. PetrSEk 18.
przen. przenośnie:
  • – Nie mam, nie mam, Panie nasz, lichej ziemie bryle, Ale wieczną wszechmocną czyń chwałę swej sile, Sobie czyń chwałę sile. PotPieśRKuk I 478
  • – Ieźli się miłosierdzie Twoie [Boże] nie użali, Zginę! ieźli śmiertelney bryły z niey [duszy] nie zwáli. DrużZbiór 102
2. mat. »trójwymiarowa, ograniczona, ciągła część przestrzeni«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. mat. bryła pełna:
  • – GEOMETRA POLSKI TO IEST NAVKA RYSOWANIA, PODZIAŁU, PRZEMIĘNIANIA, y ROZMIERZANIA Liniy, Angułow, Figur, y Brył pełnych. SolGeom I k. tyt..

BRYŁAMI
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»z dużą liczbą brył, grud, grudzisto«:
  • – Brylásto/ bryłámi/ [...] Glebae modo. Kn 48.
Autorka: DL
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)